در واقع استقرار نمايندگى انگلستان در مشهد خود مبدأ دورهء جديدى از تاريخ اين شهر بشمار مىرود . تاريخ - من ذيلا رئوس مطالب را دربارهء اين شهر مقدس اجمالا شرح مىدهم . نامش مشهد است ( يعنى شهادتگاه ) « 1 » بايد اين نكته را خاطرنشان ساخت كه در قرن نهم ميلادى نعش حضرت امام رضا امام هشتم فرزند امام موسى را كه از اعاظم مقدسان بوده است در اينجا دفن كرده‌اند . به موجب رواياتى كه شايد صحت آن قطعى نباشد امام رضا كه در طوس مىزيست و آن در پانزده ميلى شهر فعلى مشهد واقع است در اثر تحريك و حسادت مأمون فرزند هارون الرشيد معروف كه در مرو اقامت داشت به امر خليفه با انگور زهرآلود مسموم گرديد . قول ديگر حاكى است كه حضرت رضا در اثر مرگ طبيعى و يا نظاير آن‌كه در طوس قرن نهم امكان وقوع داشته وفات يافته است . درهرحال امام شهيد را در برجى در دهكدهء مجاور آنجا به نام سناباد مدفون كردند . از تصادفهاى عجيب كه با اين موضوع جنايت بىتناسب نيست قبر پدر خليفه يعنى هارون الرشيد نيز در همانجاست . سناباد رفته‌رفته مورد توجه مؤمنان واقع و زيارتگاه شده است . ابن بطوطه كه در سال 1330 ميلادى در آنجا بوده مىنويسد كه حرم امام وجود داشته و خيلى محل احترام بوده است . « 2 » در سال 1404 ميلادى دون روى گنزالس دىكلاويخو سفير اسپانيا كه به دربار تيمور در سمرقند ميرفته از مشهد عبور نمود و شرحى راجع به آنجا باقى

--> ( 1 ) - مشهد اسم مكان از مصدر شهادت است . ( 2 ) - وى مىگويد : « مشهد الرضا شهرى است بزرگ و پرجمعيت و داراى ميوهء فراوان . بر مزار امام گنبد بزرگى است با ضريح مزين به پارچهء ابريشمين و شمعدانهاى زرين . زير گنبد مقابل مزار امام رضا قبر خليفه هارون الرشيد قرار گرفته كه بر آن پيوسته شمع‌هاى روشن مىنهند ( اين كار را اهل تسنن مىكردند - مترجم ) ولى هنگامى كه پيروان امام رضا به قصد زيارت وارد مىشوند لگدى بر قبر رشيد مىزنند و همه دعا و نياز خود را به مزار امام رضا نثار مىكنند » از اين شرح استنباط مىشود كه مشهد در قرن چهارم متساويا زيارتگاه اهل شيعه و سنت بوده است .