فصل هفتم مشهد بىشك نسبت به شهرت قهرمانان و دين اقوام رعايت احترام لازم است . گيبون ( انحطاط و سقوط امپراتورى رم ) تاريخ‌نويسان سابق مشهد - طى نيم قرن گذشته عدهء زيادى از اروپائيان به مشهد رفته و راجع به اين شهر اجمالا يا به تفصيل شرح‌هائى نوشته‌اند كه در ميان آنها نويسندگان انگليسى خواه از لحاظ تعداد و يا كيفيت كار در درجهء اول قرار دارند . در اين كتاب من فهرستى از نام و تأليفات ايشان را ذكر مىكنم « 1 » تا خواننده آگاه شود كه براى تحصيل اطلاعات مورد علاقه دربارهء ادوار يا اشخاص به چه منابعى رجوع نمايد . اگر من نيز در شمار اين حضرات قرار گيرم از آن جهت نيست كه قصد دارم پا در كفش ايشان بگذارم ، بلكه خدمت آنها را تكميل كنم و حتى الامكان هم از تكرار آنچه ديگران به وجهى نيكو گفته‌اند اجتناب خواهم كرد چون معتقدم مراجعه به منابع اصلى در صورتى كه مقدور باشد ترجيح بسيار دارد ، ولى اين كار نيز از عهدهء من ساخته است كه پاره‌اى از اشتباهات ايشان را اصلاح كنم و با بسط و شرح مطالب تا زمان حاضر در حدود امكان بر قدر و فايدهء سخنان آنها بيفزايم .

--> ( 1 ) - رجوع شود به فصل پيش‌گفتار . م .