جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )
210
ايران وقضيهء ايران ( فارسي )
از ميان معابر خالى و بىلطف آنكه چهار پنجم شهر مغرورترين پايتخت شرقى بوده عبور نموده و پس از پيمودن خيابان يا معبر مركزى شهر كه در فصل آينده راجع به آن باز صحبت خواهم كرد جلو درگاه كوتاهى رسيديم كه علامت دولت بريتانيا بر آن نصب شده بود و آن نشانهء اقامتگاه سركنسول علياحضرت ملكه ( ويكتوريا ) و نمايندهء نايب السلطنهء هندوستان بوده و هنوز دقيقهاى نگذشته بود كه با سرهنگ چارلز استيوارت سلام و درود مبادله مىكرديم . راه بين كارده و مشهد را هفت فرسخ اظهار داشتهاند ، ولى در واقع بيشتر از بيست و چهار ميل نيست . جاده كلات به مشهد از قرار ذيل است : . . . / فرسخ / مسافت تقريبى به ميل كلات نادرى به ورده 5 / 20 ورده به كارده 7 / 26 كارده به مشهد 8 / 24 [ جمع ] / 20 / 70 راههاى فرعى به كلات و برعكس كلات به درگز از طريق ارچينگان 70 ميل است . قول سرهنگ والبيكر 1873 در كتاب ابرها برفراز مشرق زمين . و سرهنگ مكگرگور 1875 مسافرت در خراسان كلات به مشهد از طريق كانگشا و قرهطغان دو راه اختيارى هست . سرمكگرگور 1875 مسافرتى در خراسان جلد دوم .