جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

202

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

نام ديوانخانه كه بيست متر مربع مساحت دارد سپس قلهء كوه خشت است كه 1500 تا 4000 پا ارتفاع دارد و سياحان غالبا به آنجا رفته‌اند و مك‌گرگور اظهار نظر كرده است كه از ساير ارتفاعات مناظر زيباترى مىتوان ديد انبار آب و مجارى را كه نادر شاه ساخته است قبلا ذكر كرده‌ام . زراعت و مقدار آب - اودونوان كلات را به جلگهء سعيد راسلاس « 1 » تشبيه كرده ، ولى اگر او چند صباحى در چهارديوارى آن اقامت مىنمود عقيدهء خود را به كلى تغيير مىداد از تمام قسمت داخلى فقط قطعاتى محدود زراعت مىشود از جوىها يكى همان نهرى است كه چندبار ذكر كردم بعلاوه پنج چشمه كوچك هم دارد اين مقدار محدود آب اقامت عدهء زياد و يا استقرار پادگان نيرومند نظامى را در آنجا ممتنع مىسازد ، مگر آنكه اسباب زندگى را از خارج بياورند . كشت و زرع فقط در ناحيهء داخلى معمول است يكى در اطراف رودخانه و ديگر در قسمت ارتفاعات . در كنار رودخانه و اراضى هموار برنج و پنبه و يونجه و انگور و خربزه و خيار در اثر وجود آب رودخانه كاشته مىشود در قسمت‌هاى بلندتر كه بين 1000 تا 1500 پا از سطح جلگه ارتفاع دارد جو و گندم مىكارند . در درون كلات بوته و علف كمياب است و علف آن از لحاظ مقدار قابل‌توجه نيست . ازاين‌رو اهالى گوسفندان خود را براى چرا كردن به خارج قلعه مىفرستند بنابراين به آنجا عنوان واحه دادن بىمورد است . بازگشت به وارده - از آنجا راه مسافرت خود را به طرف مشهد تعقيب كردم . منزل اول را كه بين كلات و وارده بود قبلا طى كرده بودم مىگويند مسافت آن پنج فرسخ است كه به نظر من تقريبا بيست ميل مىشود . چادر من در بيرون آبادى كوچكى بر تپه‌اى نصب شده بود در اينجا قاطر پاشكسته را كه در شترگلو در دره سقوط كرده بود بازيافتيم . خوشبختانه پاى حيوان نشكسته بود و بواسطهء ضرب شديد و ماندن در هواى سرد خرف شده بود بطورى كه قدرت حركت نداشت .

--> ( 1 ) - Happy Valley of Rasselas