فصل ششم روابط ايران با روسيه I دورهء اول جنگ‌هاى ايران و روسيه 1219 - 1228 هجرى قمرى « 1 » علت جنگ دولت روسيه براى دست يافتن به درياى آزاد از راه قفقازيه و تركستان غربى و يا از طريق آسياى صغير كوشش مىكرد و اين اصل سياسى را كه پطر كبير مؤسس دولت جديد روسيه طرح كرده بود ، هيچ‌گاه از مدنظر دور نمىداشت . دست‌اندازى به خاك قفقاز كه ساكنين آن از نژادهاى مختلف تشكيل يافته و سكنه آن طالب خودمختارى بودند ، بدان جهت كه قفقازيه مركزى و جنوبى هميشه جزئى از كشور ايران محسوب مىشد و با تماميت و استقلال ايران بستگى داشت ، خواه و ناخواه موجب بروز جنگ بين ايران و روسيه بود . بخصوص كه بيشتر سكنه قفقازيه شرقى يعنى مردم بلاد گنجه و شيروان و طالش و باكو مسلمان و هواخواه حكومت ايران بودند و بيعت از يك دولت مسلمان را بر اطاعت از حكومت تزارى روسيه ترجيح مىدادند . بنابراين مقدمه ، كوچك‌ترين تعرض قواى روسيه به ولايات مسلمان‌نشين قفقاز ، دربار ايران را بدان ناحيه متوجه مىساخت و اين تعرض از زمان آغا محمد خان قاجار شروع شد و -

--> ( 1 ) - مطابق با 1804 - 1813 ميلادى