على اصغر شميم

539

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

II ايران در جنگ جهانى اول ( سال 1332 - 1136 قمرى برابر سال 1914 ميلادى ) مقدمه جنگ جهانى اول چهل و هشت ساعت پس از اولتيماتوم امپراتورى اتريش به دولت صربستان « 1 » با اعلان جنگ اتريش به صربستان ، روز 30 آوريل 1914 ميلادى ( برابر با چهارم جمادى الاول 1332 قمرى ) در اروپا آغاز شد . چنان كه در ضمن قرارداد 1907 راجع به تقسيم ايران گفته‌ايم ، از مدت‌ها پيش در اروپا دول بزرگ برابر يكديگر صف‌آرايى مىكردند . آلمان و اتريش و ايتاليا به موجب قراردادهاى همكارى نظامى ، گروه متحدين و فرانسه و روسيه و انگلستان گروه متفقين را تشكيل داده بودند ، اما پس از شروع جنگ ، ايتاليا از صف متحدين خارج شد و به متفقين پيوست و امپراتورى عثمانى جاى آن دولت را در صف متحدين گرفت . امپراتورى اتريش از روز 28 ژويه 1914 با صربستان و از اول اوت با روسيه و روز سوم اوت با فرانسه و انگليس و از روز 4 اوت 1914 ( شعبان 1332 هجرى قمرى ) و ژاپن در 23 اوت با آلمان وارد جنگ شدند و بدين‌ترتيب با ورود آلمان به صحنه‌ى نبرد آتش جنگ سراسر اروپا را فراگرفت . با ورود امپراتورى عثمانى به گروه متحدين و همچنين ورود ژاپن و مستعمرات آسيايى بريتانيا به صحنه‌ى نبرد ، به تدريج آتش جنگ به آسيا و آفريقا نيز سرايت كرد و متفقين به‌ويژه انگليس و روسيه در جبهه‌ى آسياى غربى با نيروهاى عثمانى و آلمان وارد جنگ شدند و بدين ترتيب ، عليرغم اعلام بىطرفى از طرف دولت ايران ، نيروهاى متحارب متفقين و متحدين قيمت عمده‌ى خاك ايران را اشغال كردند و مناطق غرب و شمال غرب و بعضى از ايالات شمالى ايران براى دول متحارب جنبه‌ى استراتژيكى پيدا كرد و اين حوادث هنگامى روى داد كه احمد شاه تازه به سن بلوغ رسيده و تاجگذارى كرده و مجلس سوم پس از پايان انتخابات ، افتتاح گرديده و

--> ( 1 ) - اولتيماتوم امپراتورى اتريش پس از ترور وليعهد رسمى آن كشور در شهر سرايه و از شهرهاى صربستان صورت گرفت .