دروشاكيست معروف شدند . هدف اصلى داشناك ، مبارزه براى رهايى از سخت‌گيرى و جور و ستم مأمورين رژيم استبداد عثمانى بود كه در كمال بىرحمى و شقاوت به قتل عام و تاراج اموال ارامنه ساكن مشرق آسياى صغير دست مىزدند ولى دامنه‌ى اقدامات داشناك‌ها به تدريج تا مناطق ارمنىنشين قفقازيه و سپس آذربايجان ايران گسترده شد « 1 » . اما درباره‌ى همكارى مجاهدين مسلمان قفقاز با مليون و آزاديخواهان ايران قسمت‌هايى از نوشته و . تريا نويسنده‌ى روس را در اينجا نقل مىكنيم : « هم در اين موقع كميته‌ى مركزى انقلاب ايران و انقلابيون تبريز نمايندگانى به كميته ولايتى سوسيال دموكرات‌هاى كارگران قفقاز روانه كرده و از آن‌ها يارى مىطلبند . كارگران سوسيال دموكرات ، قبل از انتشار قطعنامهء كميته‌ى ولايتى ( منظور كميته ولايتى تفليس است ) آمادگى خود را براى حركت به ايران اظهار داشتند . كميته‌ى ولايتى با در نظر گرفتن افكار عمومى كارگران ، تصميم به مداخله در امور ايران گرفت ، كميته‌ى مزبور قطعنامه‌اى به اين ترتيب صادر كرد : 1 - لازم است از تشكيلات محلى و نفراتى كه سابقه‌ى خدمت نظام دارند و همچنين از تكنيسين‌هاى ماهر و كارگران مجرب ارتشى بسيج شود . 2 - اين ارتش با اسلحه و مهماتى از قبيل بمب و مواد منفجره و غيره كه در اختيار تشكيلات است ، مسلح شده و به صورت دسته‌هاى مجزا از هم به ايران اعزام خواهند شد . اولين دسته‌ى سوسيال دموكرات‌ها از تفليس با راه‌آهن به جلفا واقع در مرز ايران اعزام شده و با احتياط كامل و بطور اختفاء از ارس عبور كردند « 2 » . عبور از اين منطقه به علت فعاليت شديد جاسوسان تزارى فوق العاده مشكل بود ، ازاين‌رو براى رسيدن به تبريز راه كوهستانى را انتخاب كردند . تمام راه زير كنترل مستبدين بود . با اين حال اين دسته خود را به تبريز رسانده و زير پرچم ستار خان به عمليات قهرمانانه‌اى پرداختند . اينجا بوده كه براى اولين مرتب بمب ( نارنجك ) به كار رفت . با پرتاب بمب بود كه عده‌ى زيادى از دشمنان ، مردم ايران را از پاى درآوردند و اين امر بود كه وحشت مستبدين را فرا گرفت و ستمگران در حال مرگ به گرجىهايى كه از قفقاز آمده و با خود « رعد و برق » به همراه

--> ( 1 ) - اطلاعات مربوط به روزنامه‌ى دروشاك و تأسيس حزب داشناك تسوتون را آقاى دكتر آوانس حق نظريان استاد محترم دانشگاه تهران در اختيار نگارنده قرار دادند ، از ايشان سپاسگزارم . ( 2 ) - كسروى عده‌ى آنان را صد نفر نوشته و تصريح كرده است كه همگى آنان گرجى بودند .