على اصغر شميم
47
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
رسيد كه شاهنشاهان مقتدر و محبوب ايران مثل نادر شاه و كريمخان زند به آن موفق نشدند و آن نتيجه عبارت بود از استقرار سلطنت در خاندان قاجار . II فتحعلى شاه « 1 » ( شوال 1212 - جمادى الاخرى 1250 هجرى قمرى ) خصايص عصر فتحعلى شاه تاريخ نيمه اول قرن سيزدهم هجرى ( مقارن با نيمه اول قرن نوزدهم ميلادى ) از جهاتى چند ، بخشى از مهمترين قسمتهاى تاريخى است زيرا در اين 50 سال وقايع و حوادثى بزرگ در اروپا روى داد كه اثرات آن از حدود اروپا خارج شد و در ساير نقاط عالم وارد گرديد و ايران نيز به نوبه خود از اثرات آن حوادث مهم مانند انقلاب كبير فرانسه و جهاندارى ناپلئون كبير و لشكركشىها و فتوحات او بىنصيب نماند . سياست خارجى ناپلئون اول و عشق او به غلبه بر انگلستان خواه و ناخواه دربار فرانسه و ايران را به هم نزديك ساخت و نزديكى اين دو به يكديگر انگلستان را به عرصهى كشمكش سياسى در ايران و آسياى غربى كشانيد . از طرف ديگر شديدترين و طولانىترين محاربات خارجى ايران بين اين كشور و كشور استعمارطلب روسيه تزارى در اين عصر آغاز شد . مسئله همداستانى انگلستان و روسيه در مقابل فتوحات ناپلئون ، دولت انگلستان را به مداخله و ميانجيگرى در محاربات ايران و روسيه مجبور نمود و از آن ميان زيانهايى جبرانناپذير به كشور ما وارد آمد . مسئله جنگهاى ايران و روسيه و توجه شديد دربارهاى فرانسه و انگلستان به ايران و رقابت شديد آن دو با يكديگر براى جلب موافقت شاه و درباريان قاجار ، وضعيت سياسى مبهم و غيرقابل تفكيكى در ايران ايجاد نمود كه دربار قاجار را از هرجهت به ارتكاب خبطهاى مهم
--> ( 1 ) - رضا قليخان هدايت در كتاب روضة الصفاى ناصرى نسب فتحعلى شاه را چنين نوشته است : خاقان صاحبقران قاجار فتحعلى شاه بن ابو الفتح حسينقلى خان جهانسوز شاه بن محمد حسنخان بن شاهقلى خان قويونلو .