بازگشت امين السلطان اتابك ، به ايران پس از كناره‌گيرى مشير الدوله از نخست‌وزيرى ، وزير افخم مأمور تشكيل كابينه گرديد ولى در همان روزها زمزمه‌ى بازگشت ميرزا على اصغر خان امين السلطان به ايران در محافل مطبوعاتى و سياسى به گوش مىرسيد و اين امر در مذاكرات شوراى ملى منعكس شد و بعضى از نمايندگان مجلس به طرفدارى از اتابك امين السلطان سخنانى بر زبان راندند . اتابك كه با كشتى روسى از باكو بندر انزلى شده بود ، براى ورود به خاك ايران با مخالفت مجاهدين گيلان روبرو گرديد و اين مخالفت كم‌كم به صورت يك شورش عمومى درآمد . فعاليت طرفداران اتابك و درباريان و خود شاه سرانجام به نتيجه رسيد و چهار تن از نمايندگان از جانب مجلس تلگرافى به رشت مخابره كردند كه مضمون آن چنين بود : « از طرف مجلس محترم شوراى ملى در ورود امين السلطان ردع و منعى نيست . البته اهالى آنجا به‌ويژه انجمن در جلوگيرى از اغتشاش مساعى جميله مبذول دارند « 1 » » . بدين‌ترتيب اتابك وارد ايران شد تا بار ديگر در صحنه‌ى سياست اين كشور آخرين نقش خود را بازى كند . روز 18 ربيع الاول سال 1325 قمرى ، در جلسه‌ى خصوصى مجلس شوراى ملى ، حاجى مخبر السلطنه از طرف دولت مطالبى بيان داشت و زمينه را براى معرفى دولت جديد كه به رياست اتابك تشكيل يافته بود ، آماده كرد و اتابك و هفت تن از وزيران او در جلسه‌ى روز 20 ربيع الاول به مجلس معرفى شدند . جنايت روس و انگليس ( قرارداد 1907 ) پس از جنگ 1870 ميلادى ( 1287 هجرى قمرى ) ميان فرانسه و آلمان ( پروس ) و شكست فرانسه و از دست رفتن آلزاس و لرن ، در تاريخ اروپا دوره‌اى آغاز شده است كه مورخين اروپايى آن را دوره‌ى صلح مسلح خوانده‌اند . سياست توسعه‌طلبى آلمان نيرومند و حس انتقامجويى فرانسه از آلمان و كشمكش مستعمراتى روسيه و انگليس در آسيا و فرانسه و انگليس در آفريقا و آسياى جنوب شرقى ، توأم با مقاصد سياسى و اهداف اقتصادى ، دول اروپا را به تدارك و تجهيز سپاه و تقويت دستگاه جنگى خود برانگيخت و هرچند كه در آستانه‌ى قرن بيستم ميلادى صلح و آرامش در اروپا برقرار بود ، ليكن در حقيقت صلح به خاطر جنگ‌هاى

--> ( 1 ) - « تاريخ مشروطه‌ى ايران » ، نگارش احمد كسروى .