ديگران به تهران و افتتاح دار الشوراى ملى شاه . دستور داد تا جلسه‌ى هيئت وزيران با حضور وزير خارجه تشكيل و به درخواست‌هاى مليون رسيدگى شود اما عين الدوله پيش از تشكيل جلسه از صدارت كنار رفت « 1 » و جلسه‌اى تشكيل نشد و ميرزا نصر اللّه خان مشير الدوله ، كه مردى آزاديخواه و روشنفكر بود ، به صدارت منصوب گرديد . عين الدوله از صدارت دست كشيد ولى هنوز طرفداران رژيم استبداد در دربار گرد شاه را گرفته و از وقوف كامل او بر جريان نهضت انقلابى جلوگيرى مىكردند . در اين موقع دامنه‌ى شورش عمومى در تهران گسترش مىيافت و شاه بيمار در قصر صاحب‌قرانيه به خود مشغول بود و چون روزبه‌روز بر عده‌ى پناهندگان سفارت افزوده مىشد « 2 » . سفارت انگليس رسما به

--> ( 1 ) - درباره‌ى خلع عين الدوله از صدارت يا كناره‌گيرى خود او از آن مقام روايات گوناگونى در نوشته‌هاى داخلى هست و ما براى روشن شدن موضوع ، قسمتى از نوشته‌هاى احمد كسروى را در اينجا نقل مىكنيم . وى مىنويسد : اين روزنامه حبل المتين كه به پاس پول‌هاى عين الدوله آن دشمنىهاى پست‌نهادانه را با كوشندگان مىنموده . چون روتر ( رويتر ، خبرگزارى انگليس ) ، گاهى از افتادن عين الدوله داده خوددارى كند نتوانسته و چنين نوشته : آنچه را كه مخبر رويتر و اخبارات خارجه درباره‌ى خلع شاهزاده عين الدوله اتابك و صدراعظم نوشته ، مقرون به صواب نيست . شاهزاده را از صدارت خلع نكردند . چنان‌كه موثقا اطلاع داريم از چندى به اين طرف مكرر شاهزاده استعفاء از صدارت داده قبول نمىشد ، اين دفعه چون علما و اصلاح‌خواهان هم مخالف بودند ، استعفاى ايشان را دولت قبول كرد . نه اين‌كه ايشان را خلع كردند ، اما كسروى كه نويسنده‌ى حبل المتين را به شدت مورد انتقال قرار داده . در جاى ديگر از كتاب خود صريحا مىنويسد كه : « همان روز عين الدوله از صدراعظمى كناره‌جويى نمود و شاه جاى او را به مشير الدوله سپرد . » ( 2 ) - ادوارد براون از قول يك گواه ناظر بر اجتماع پناهندگان سفارت انگليس چنين مىنويسد : در حدود دوازده هزار تن در باغ سفارت خيمه برافراشتند . منظره‌اى بس تماشايى بود و من يقين دارم كه شما را نيز خرسند خواهد ساخت . چه تصور فرماييد در هر نقطه از سفارت چادرى برپا شده و هزاران تن از هر طبقه ، بازرگانان ، عالمان ، پيشه‌وران درهم فشرده شده باشند روزان و شبان با گردن‌هاى كشيده و با بردبارى گرد هم نشسته پافشارى نمايند كه پاى از سايه‌ى پرچم انگليس فراتر نخواهند گذاشت تا به مراد مطلوب خود برسند . آن‌ها با متانت و انضباط شايسته‌ى تحسينى موقعيت گرفته و با وجود شماره‌ى قابل ملاحظه‌شان كمتر مزاحمتى دارند . . . شايد تماشايى و برجسته‌ترين صحنه‌ى شب باشد . چه به تقريب در هر چادرى روضه‌خوانى دارد كه در حقيقت تابلويى ستودنى است . در اين خيمه‌ها و محفل‌هاى شنوندگان كه روضه‌خوانش در صدر مجلس جاى مىگيرد . داستان‌هاى كهن حسين و حسن ( فاجعه‌ى كربلا و مسموم شدن امام حسن ( u ) نقل مىشود ، در قسمت‌هاى غم‌انگيز ، حضار به رسم ايرانى گريه را سر داده به سر و سينه مىزنند .