على اصغر شميم

401

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

1 - فراشان قرمزپوش شاهى كه هريك صندلى مطلايى در دست داشتند و صندلىها را روى تخت براى تعزيه‌خوان‌ها مىچيدند . 2 - فراش‌باشى به همراهى نايب‌هاى فراشخانه با لباس سياه ، كه بعد از اين‌كه دورى مىزدند ، يك آهنگ « يا حسين » كشيده ، سينه‌زنان از تكيه خارج مىشدند . 3 - دسته‌ى زنبوركچيان كه هريك بر يك شتر سوار و زنبورك او در جلو نصب بود . اين‌ها هريك دو تخته گرد و پهن بر دست داشتند و هنگام نوحه‌خوانى تخته‌ها را به ترتيب خاصى بر هم زده به هوا مىبردند . 4 - دسته سواران نيزه‌دار ، بانىهاى دسته‌ى قرمز كه بر بهترين اسب‌هاى شاهى سوار بودند . 5 - سواران يساول با فراش‌هاى سوار كه چماق‌هاى طلا بر دوش داشتند . 6 - يخدان‌هاى ( صندوق‌ها ) مخمل و مفرش‌هاى قاليچه‌اى ، بار قاطرهاى شاهى همراه با آبدارىهاى خرجين مخمل زردروى و قبل منقل ، بايراق‌هاى نقره‌اى . 7 - جلوداران شاهى با يدك‌هاى زياد كه زين و يراق آن‌ها مرصع و زين پوش‌ها گلدوزى و زردوزى بود ؛ مخصوصا اسب‌سوارى شاه كه دم آن را ارغوانى كرده بودند با زين و قاب طپانچه‌ى مرصع و يراق طلاى دانه‌نشان از همه جالب‌تر به نظر مىرسيد . 8 - كالسكه لاكى شبكه‌ى مطلاى شاه كه هشت اسب سفيد بسيار زيبا آن را مىكشيد ، در حالىكه عده‌ى زيادى سواران زرين‌كمر و غلامان كشيك‌خانه جلو و عقب آن بودند » . « اين تجملات سلطنتى هريك به نوبت خود دور تخت تكيه گشته خارج مىشدند . سپس چند دسته موزيك نظامى وارد تكيه مىشد . دسته‌ى اول حامل موزيك مخصوص نقره‌اىرنگ بود كه در يكى از سفرهاى ناصر الدين شاه از طرف ملكه انگلستان هديه شده بود و ميرزا على اكبر خان نقاش‌باشى كه در دوره‌ى بعد مزين الدوله لقب گرفت ، پيشاپيش آن در حركت بود . دسته‌ى دوم موزيك قزاق كه غلامرضا خان سالار معزز ( مين‌باشيان ) رئيس كل موزيك جلوى آن حركت مىكرد . چند دسته‌ى موزيك ديگر هم دنبال آن‌ها مىآمدند و همه در جاهاى خود مىايستادند . دسته‌هاى موزيك با نواختن مارش وارد مىشدند و تا قبل از شروع تعزيه به نوبت نوازندگى مىكردند » . « آخر همه‌ى شترهاى نقاره‌خانه شاهى قدم در تكيه مىگذاردند ، گورگه‌هاى بزرگ به سر حيوان‌ها بسته و سرناچيان با لباس‌هاى قرمز با سرنا و كرنا و طبق و دهل به نوازندگى مشغول بودند ، گاهى هم بنا به اقتضاى مجلس ، كرناچيان از طبقه‌هاى بالا ، زير طاق چادر تكيه ، باد در كرناها مىنمودند . پس از سان اين دسته‌ها ، اندكى سكوت مىشد و به اشاره‌ى تعزيه‌گردان ،