تعزيه‌اى كه مخصوص روز ، قبلا آماده شده بود ، شروع مىگرديد . لباس شبيه‌ها نيز با كمال دقت تهيه شده بود و در موارد لزوم به جواهر سلطنتى نيز مزين بود » . « اين بود بساط تعزيه‌ى روز كه مجددا پاسى از شب شروع مىشد ، با اين تفاوت كه چندين هزار چراغ و شمع افروخته مىشد و به مراتب به جلال و شكوه مجلس افزوده مىگشت « 1 » » . تئاتر - نفوذ تمدن جديد اروپا در ميان طبقه‌ى باسواد و روشنفكر و ترجمه‌ى بعضى از آثار نويسندگان خارجى ، به‌ويژه فرانسوى به فارسى چاپ و جزوه‌هاى علمى معلمين اروپايى دار الفنون و آشنا شدن محصلين اروپاديده ايرانى با مظاهر ذوقى و فكرى اروپاييان ، توجه به نمايشنامه‌نويسى و اجراى بعضى از نمايشنامه‌هاى اروپايى را در ايران به دنبال داشت . بعضى از مترجمين ايرانى نمايشنامه‌هايى از آثار مولير « 2 » كمدىنويس مشهور فرانسه را به فارسى ترجمه و چاپ كردند ولى در ميان عامه‌ى مردم رواجى نيافت . در اين ترجمه‌ها و از آن جمله ترجمه‌ى نمايشنامه‌ى ميزانتروپ « 2 » اثر مولير كه به سال 1286 هجرى قمرى در استانبول به چاپ رسيده ، به جاى اسامى اصلى نام‌هاى ايرانى انتخاب شده و ديالوگ‌ها تقريبا همگى منظوم و به اصل نزديك است . براى نمونه قطعه‌اى از نمايشنامه‌ى ميزانتروپ را كه مترجم ناشناس عنوان « گزارش مردم‌گريز » براى آن انتخاب كرده با اصل آن قطعه ذيلا نقل مىكنيم : اصل قطعه چنين است : و مضمون قطعه‌ى بالا چنين است :

--> ( 1 ) - « سرگذشت موسيقى ايران » ، نگارش روح اللّه خالقى ، بخش اول ( صفحه‌ى 341 - 345 ) . ( 2 ) - Jean Baptiste Poquelin مشهور به مولير Moliere ( 1622 - 1673 ميلادى ) هنرپيشه ورژيسور ( كارگردان ) و كمدىنويس نامى فرانسه .