زندگى اكثريت از داخل كشور تأمين مىشد . استفاده از فاستونى انگليسى و كفش ساخته شده از چرم خارجى و سماور گران‌قيمت روسى و چينى آلمان و روسيه و قماش پشمى لهستان و اتريش و آلات بلورى ساخت خارج مخصوص اقليت‌هاى متمكن و يا افراد متجدد و طبقه‌ى دربارى و امثال آنان بود . بازرگانى موقعيت مناسب ايران براى بازرگانى خارجى و امور ترانزيتى در غالب ادوار تاريخى موجب بسط تجارت و تمركز سرمايه در اين كشور بوده است . راه مشهور ابريشم كه مديترانه را به چين از طريق راه‌هاى ارتباطى شمال ايران مرتبط ساخته بود و راه ادويه كه از طريق خليج‌فارس و بنادر جنوبى ايران مىگذشت و خريداران كالاهاى هندوستان را از طريق ايران با آن شبه قاره مربوط مىساخت ، از قرن هفتم تا اوايل قرن دهم هجرى و تشكيل دولت صفويه ، موجب رونق بازار تجارت داخلى و خارجى ايران بوده و بندر سيراف ( بندر طاهرى كنونى ) و گمبرون ( بندرعباس فعلى ) وريشهر ( بندر بوشهر ) و بعضى از بنادر درياى عمان و تكيه‌گاه‌هاى دريايى ايران در خليج‌فارس از قبيل جزاير هرمز و قشم در دوره‌ى حكومت صفويه به پايه‌اى از فعاليت و رونق تجارتى رسيدند كه در آسياى غربى و جنوبى نظاير آن‌ها را در آن دوره نمىتوان يافت . سياست اقتصادى حكومت صفويه براساس حمايت از طبقات مولد ثروت و تشويق تجارت داخلى و خارجى بود و رفتار و مسلوك محبت‌آميز پادشاهان صفوى با بيگانگان و تضمين جان و مال تجار خارجى از طرف دولت در آن عصر ، بازرگانى خارجى ايران را به منتهاى بسط و توسط خود رسانيد و پرتقالىها ، هلندىها ، انگليس‌ها و سپس فرانسويان كه در ارتباط و تجارت با شرق جانشين مردم ونيز « 1 » و ژن « 2 » ايتاليا شده بودند ، تجارتخانه‌هاى متعدد در بنادر جنوب ايران و شيراز و اصفهان داير كردند و علاوه بر ابريشم خام ، مقدارى از محصولات كشاورزى ايران و محصول هنرهاى زيبا و ظريف صنعتگران ايرانى را مىخريدند و با كالاهاى تهيه شده از هندوستان به اروپا مىبردند و ماهوت و پارچه‌ى پشمى و بعضى از مصنوعات دستى اروپا را به بازارهاى ايران وارد مىكردند . نادر شاه نه‌تنها در حفظ روابط بازرگانى ايران با مردم تاجرپيشه اروپا كوشيد ، بلكه

--> ( 1 ) - ( Venise ونتسيا - بندر فعال ايتاليا در شمال درياى آدرياتيك ) Venezia . ( 2 ) - ( Genoa بندر معتبر ايتاليا در كنار درياى مديترانه ) Gene .