على اصغر شميم
309
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
فصل پانزدهم سازمانهاى كشورى I تشكيلات دربار رژيم حكومت رژيم حكومت قاجاريه دنبالهى رژيم سلطنت استبدادى فردى دو هزار و پانصد ساله ايران و طبعا داراى همان ماهيت و خصوصياتى بود كه با مختصر تفاوتى در دورههاى مختلف تاريخ ايران در رژيم سلطنت اين كشور به چشم مىخورد . شاه يگانه مرجع صلاحيتدار براى رسيدگى به كليهى مسائل و امور كشورى و لشكرى ، فرماندهى كل نيروهاى مسلح كشور ، ولىنعمت همهى افراد ملت ، امر او لازم الاجراء ، فرمان او لازم الاطاعه و سلطنت او موهبت الهى و وجود او منشاء خير و بركت براى عامهى رعاياى او بود . هر قدرتى از شاه ناشى مىشد و سرانجام به شاه بازمىگشت . كليهى افراد مردم ، حتى صدراعظم و وزيران و مأموران عالىرتبهى دولت ، نوكران شاه محسوب مىشدند . سلطنتى كه به دست آغا محمد خان قاجار ، از خاندان شريف و اصيل ايرانىنژاد زنديه به خاندان تركمان قاجار انتقال يافت ، بنابر اصل مرور زمان روزبهروز از سادگى و بىآلايشى كه بهويژه دوران كوتاه سلطنت آغا محمد خان بود ، به تجملپرستى گراييد و هرچه زمان پيش مىرفت ، بر تفصيل دستگاه سلطنت افزوده مىشد و علاوه بر آن سلاطين قاجار يكى پس از ديگرى در راه استحكام بنيان سلطنت خود مىكوشيدند و در اين راه حتى از توسل به بيگانگان نيز دريغ نمىورزيدند . رژيم استبدادى حكومت قاجاريه ، به مرور زمان استحكام يافت و در دوران طولانى