سلطنت ناصر الدين شاه به كمال خود رسيد و آن پادشاه مغرور و مستبد به رأى ، حتى براى صدراعظم و دار الشوراى كبراى دولتى مجال چون و چرا در برابر تمايلات و آراى خود باقى نگذاشت . به همين نظر دوران پادشاهى او را مىتوان در مقام مقايسه نظير سلطنت لويى چهاردهم در فرانسه دانست ؛ به‌خصوص كه نخستين آثار تحول فكرى مردم فرانسه در زمان لويى چهاردهم و اولين جلوه‌هاى تغيير افكار مردم ايران نيز در عهد ناصر الدين شاه پديد آمده است . به قول لرد كرزن شخص شاه ، داراى سه وظيفه‌ى حكمرانى يعنى ، قانونگذارى و اجرايى و قضايى ، و وجود او محورى بود كه تمام ماشين زندگى عموم مردم روى آن گردش مىكرد . در اين حالت هرگاه صدراعظم دلسوز و باكفايتى چون قائم‌مقام و اميركبير بر سر كار بودند ، قدرت سلطنت را با حدت و شدت هرچه تمام‌تر در راه خير و صلاح عمومى مردم و بهبود وضع كشور به كار مىبردند و اين حالت همان « رژيم استبداد صالح » يا به عبارت ديگر استفاده از نيروهاى موجود براى تجهيز نيروهاى نهفته‌ى جسمانى و فكرى يك ملت و به كار انداختن استعدادهاى گوناگون افراد مردم است كه در دوره‌هاى تاريخى بسيارى از ممالك اروپا نظايرى دارد ، مانند دوره‌ى استبداد صالح بيسمارك صدراعظم مشهور پروس كه به تشكيل دولت واحد بزرگ آلمان انجاميد و قدرت شگرفى در قلب اروپا به‌وجود آورد . اما در رژيم سلطنت مطلقه‌ى قاجاريه ، دوران استبداد صالح بسيار كوتاه بود و هردو سياستمدار وطن‌دوست و مدير ايران به دست پادشاهان عصر خود نابود شدند و زمام امور كشور به دست رجال نالايق و متملق و چاپلوس افتاد و كارهاى بزرگ به اشخاص كوچك و بىشخصيت واگذار گرديد ، زيرا به قول ميرزا آقا خان نورى در مذاكرات ملامت‌آميز خود با اميركبير « هركس در پيشگاه ظل اللّه خاضع و خاشع نبود » به ديار عدم رهسپار مىشد و آن‌كس حق تقرب به سلطان را داشت كه بر آنچه سلطان مىگويد و مىخواهد ، صحه بگذارد و آن را عين صواب بداند . حكومت قاجاريه هرچند كه از لحاظ رژيم ، چنان‌كه گفتيم نظير حكومت‌هاى ديگر ايران تا قبل از استقرار مشروطه بوده است ، ليكن از چند جهت با اكثر حكومت‌هاى گذشته‌ى بعد از اسلام ايران تفاوت دارد به شرح زير : 1 - پادشاهان قاجار از نژاد تركمان بودند و به انتساب خود به مغول و تاتار افتخار مىكردند . براى اين مدعا ، به اقامه‌ى دلايل زيادى احتياج نيست ، زيرا تمام تاريخ‌نويسان اين عصر مانند اعتماد السلطنه ( صنيع الدوله ) مؤلف كتاب « منتظم ناصرى » و رضا قلى خان هدايت مؤلف كتاب « روضة الصفاى ناصرى » و لسان الملك سپهر نويسنده‌ى كتاب « ناسخ التواريخ » و