على اصغر شميم

301

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

استفاده از آب‌هاى معدنى به همراهى امين السلطان و ملتزمين ركاب عازم اروپا گرديد ( تابستان سال 1318 قمرى مطابق با 1900 ميلادى ) و از كشورهاى روسيه و فرانسه بازديد كرد و با آن‌كه بازديد از كشورهاى انگلستان و آلمان و ايتاليا نيز در برنامه‌ى سفر شاهانه پيش‌بينى شده بود ، بدان علت كه دربار كشورهاى مزبور به سبب مرگ شاهزاده ساكس كوبورگ‌گتا « 1 » عزادار بودند ، سفر شاه از برنامه حذف گرديد . در اين سفر امين السلطان كه در حادثه سوءقصد نسبت به جان مظفر الدين شاه از خود تهور و جسارتى نشان داده بود از طرف شاه به لقب اتابك اعظم ملقب شد « 2 » . وام دوم از انگلستان رقابت سياسى و اقتصادى دو دولت روس و انگليس در ايران كه هدف آن محاصره كامل اقتصادى اين كشور بود ، موجب آن شد كه بانك شاهنشاهى يعنى مؤسسه صرافى انگليسى از همكار روسى خود در ميدان رقابت عقب نماند و به همين جهت در سال 1318 قمرى ( 1900 ميلادى ) قرضه‌اى با شرايط زير به مظفر الدين شاه و به نام دولت ايران داد : 1 - مبلغ قرضه‌ى 281 / 314 ليره‌ى انگليسى و 16 شلينگ و 4 پنس طلا . 2 - ربح سالانه 5 درصد به مدت 15 سال . 3 - قسط استهلاك سالانه از بابت اصل و فرع 278 / 30 ليره و 12 شلينگ و 7 پنس . 4 - اولين تاريخ تأديه ، نوروز 1346 ( 1927 ميلادى ) . 5 - در تاريخ ششم شعبان 1331 قمرى باقيمانده‌ى قرضه معادل است با خود مبلغ قرضه . 6 - مبلغ قرضه و استهلاك آن روى عوايد شيلات درياى خزر و عايدات پستخانه و تلگرافخانه و نيز درآمد گمركات فارس و بنادر خليج‌فارس و اهواز و محمره ( بندر خرمشهر كنونى ) تضمين شده بود .

--> ( 1 ) - Duke of Saxe Cobourg Gotha ( 2 ) - بنا به نقل ادوارد براون در كتاب « انقلاب ايران » مظفر الدين شاه روز دوم ماه اوت سال 1900 ميلادى ( 1318 قمرى ) در پاريس از طرف يك نفر نارشيست مورد سوءقصد قرار گرفت و جان به سلامت برد . امين السلطان كه به قول براون « خويشتن‌دارى قابل‌توجهى از خود نشان داده بود » به لقب اتابك اعظم ملقب گرديد . خوانندگان گرامى براى اطلاع از عقايد و روش كار و سازمان‌هاى انارشيستى مىتوانند به كتاب « انارشيسم » ترجمه‌ى نگارنده اين كتاب رجوع فرمايند .