على اصغر شميم
302
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
7 - بدون رضاى طرفين هيچگونه تغييرى در ترتيب تأديه نمىتوان داد . 8 - از تاريخ پرداخت قرضه تا سال 1346 قمرى كه پرداخت اصل و فرع از طرف ايران مىبايستى آغاز شود ، دولت ايران سالانه مبلغ 714 / 15 ليره و يك شلينگ و 10 پنس بابت سود قرضه به بانك شاهنشاهى خواهد پرداخت . اين قرضه را بانك شاهنشاهى ايران به عنوان تأمين اعتبار از طرف حكومت انگليسى هند به دولت ايران پرداخت و ظاهرا طلبكار ايران ، حكومت هند و در حقيقت دولت بريتانيا بود . وام دوم از روسيه براى تهيهى مقدمات سفر دوم مظفر الدين شاه به اروپا بار ديگر امين السلطان موضوع وام از روسيه را پيش كشيد و سرانجام در سال 1320 قمرى ( 1902 ميلادى ) مبلغ ده ميليون منات طلا ( روبل ) به وسيلهى بانك استقراضى از روسيه قرض گرفت . شرايط اين وام مانند وام از روسيه و آغاز استهلاك اصل و فرع از 11 محرم 1330 قمرى ، قسط استهلاكى سالانهى آن 006 / 514 منات و 20 كپك بود و با آنكه دولت ايران مىبايستى هر سال فرع وام را بپردازد در تاريخ 6 شعبان 1331 قمرى تمامى ده ميليون منات وام برعهده ايران باقى بوده است . اين وام با وام اول روسيه يك كاسه شد و از آن پس دولت ايران مىبايستى سالانه بابت هر دو وام 294 / 670 / 1 منات و 20 كپك ( معادل با 800 / 541 / 9 قران آن روز ) به روسيه بپردازد و در تاريخ ششم شعبان سال 1331 قمرى دولت ، ايران بابت هردو وام جمعا مبلغى معادل با 000 / 196 / 182 قران ( واحد پول آنروز ) به دولت روسيه بدهكار بود « 1 » . مظفر الدين شاه كه در سفر اول خود ، به علتى كه قبلا ذكر شد ، نتوانسته بود از انگلستان ديدن كند ، بار دوم در سال 1320 قمرى ( 1902 ميلادى ) با همراهان خود عازم اروپا شد و روز 17 ماه اوت 1902 به لندن رسيد و در كاخ مالبرو « 2 » كه براى پذيرايى از او آماده شده بود ، اقامت گزيد . دولت انگليس يك ميهمانى رسمى به افتخار شاه ايران در 18 ماه اوت در كاخ بوكينگهام
--> ( 1 ) - با توجه به مبلغ وام اول و دوم دريافت شده از انگلستان دولت ايران در آغاز سال 1320 قمرى جمعا مبلغى معادل 281 / 188 / 4 ليره استرلينگ ( وامهاى روسيه با تبديل به ليره 000 / 374 / 3 ليره محسوب شده است ) كه تقريبا برابر است با 227 ميليون قران از دولتهاى روس و انگليس وام گرفته بود . ( 2 ) - Malbrough