على اصغر شميم

258

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

تجديد روابط و عهدنامه‌ى بازرگانى ناپلئون سوم « 1 » پادشاه فرانسه در سال 1855 ميلادى ( 1271 هجرى قمرى ) مسيو پروسپر بوره « 2 » را به عنوان وزيرمختار و سفير فوق العاده در دربار ايران برگزيد و او را به همراهى كنت دوگوبينو و اعضاى سفارت در اواسط ماه شوال 1271 قمرى وارد تهران شد و چند روز بعد به حضور ناصر الدين شاه رسيد و استوارنامه‌هاى خود را تقديم كرد . وزيرمختار جديد فرانسه پس از ملاقات با ميرزا آقا خان نورى صدراعظم ايران پيش‌نويس قراردادى را كه براساس موافقت‌هاى قبلى بين كنت دوسارتيژ و حاجى ميرزا آغاسى تدوين شده بود به صدراعظم تقديم نمود و طى مذاكراتى كه در وزارت امور خارجه‌ى ايران بين وزيرمختار فرانسه و وزير خارجه با حضور صدراعظم انجام گرفت ، عهدنامه‌ى مودت و بازرگانى شامل هشت فصل و يك مقدمه مورخ شوال 1271 قمرى ( 12 ژوييه 1855 ميلادى ) به امضاى ميرزا آقا خان نورى اعتماد الدوله ، صدراعظم ايران و مسيو پروسپر بوره وزيرمختار فرانسه رسيد . فصل اول قرارداد مانند قراردادهاى مودت ايران و بلژيك و ايران و اسپانيا متضمن استقرار دوستى صادقانه و اتحاد دايم بين دولتين ايران و فرانسه و اتباع دو كشور بود . فصل دوم و سوم مقرر داشته بود كه هريك از دو دولت در حق سفرا و وزراى مختار دولت متعاهد مقيم خاك همان سلوك و رفتارى را داشته باشد كه با نمايندگان كشورهاى كاملة الوداد دارد و نيز هرگونه امكانات و تسهيلات براى اقامت و تجارت و كسب و رفت‌وآمد اتباع دولت متعاهد در خاك خود فراهم نمايد . فصل چهارم مربوط به تعرفه‌ى گمركى برطبق تعرفه‌ى گمرك معمول بين دول كاملة الوداد و فصل پنجم مربوط به چگونگى حل اختلافات بين اتباع فرانسه مقيم ايران و بين اتباع آن دولت و اتباع ايران و خلاصه‌ى آن بدين قرار است :

--> ( 1 ) - شارل لوئى ناپلئون بناپارت Charles - Louis - Napoleon Bonaparte پس از انقلاب فوريه 1848 به رياست‌جمهورى فرانسه رسيد و در سال 1851 پس از رفراندمى كه به نفع او تمام شد ، رژيم جمهورى را به سلطنت مبدل ساخت و با عنوان ناپلئون سوم ، دومين امپراتورى فرانسه ( امپراتورى اول مربوط به دوله سلطنت ناپلئون اول ) را بنيان نهاد و اين امپراتورى در سال 1870 ميلادى بر اثر شكست ناپلئون سوم از پروس سقوط كرد و بار ديگر رژيم جمهورى در فرانسه برقرار گرديد و همچنان پايدار ماند . ( 2 ) - M . Prosper Bouree