هنگام حركت قواى ايران به طرف هرات در زمان محمد شاه ، كاپيتان ويتكويچ « 1 » كه فارسى و تركى را خوب مىدانست ، مأمور شد كه همكارى نزديك با نيروى ايران عليه حكام محلى افغانستان را كه سفير روسيه مكرر وعده داده بود ، به مرحله‌ى عمل بگذارد . وى به كابل رفت و با دستيارى دوست محمد خان نقشه‌هاى نمايندگان حكومت هند انگليس را كه هدف آن تقويت امراى محلى افغان عليه ايران بود ، خنثى نمود و بعدها برحسب دستور حكومت روسيه در ايران باقى ماند و خدمت در سفارت روسيه را به عهده گرفت . عمال سياسى روسيه براى آن‌كه كليد هندوستان را در دست داشته باشند ، سعى مىكردند كه با تضعيف نفوذ سياسى و نظامى دولت مركزى ايران در افغانستان شرقى و جنوب شرقى ، نواحى كابل و قندهار را ظاهرا به عنوان استقلال و در باطن براى بسط نفوذ خود به صورت يك ناحيه‌ى تحت الحمايه ايران درآورند و حتى پيش‌نويس قراردادى را كه مىبايستى بين ايران و سردار قندهار به ميانجىگرى و ضمانت دولت روسيه منعقد شود ، تهيه كردند . طبق آن قرارداد پادشاه ايران براى ابراز مرحمت نسبت به سردار قندهار ، ولايت هرات را به وى مىبخشيد و سردار قندهار متعهد مىشد كه هميشه 12000 سوار و 12 عراده‌ى توپ به هزينه‌ى دولت شاهنشاهى ايران و براى خدمت به پادشاه ايران در هرات نگه دارد . ضمنا در پايان قرارداد ، سفير كبير روسيه شخصا ملزم شده بود كه اگر محمد شاه نسبت به اجراى تعهدات مذكور و تعهدات ديگر آن قرارداد از قبيل : قطع رابطه با كامران ميرزا و وزير او و عدم مداخله‌ى سياسى در امور ايلات افغان و مانند آن تعلل و مسامحه ورزد ، شاه را به وسايل مقتضى به اجراى قرارداد وادار نمايد . قرارداد مزبور به علت انصراف محمد شاه از تسخير هرات طبعا از ميان رفت . به‌طورى كه از مفاد قرارداد برمىآمد دلسوزى و همكارى دولت تزارى روسيه با ايران در موضوع افغانستان جز يك نيرنگ سياسى چيز ديگرى نبود و به هر صورت جز زيان و خسران براى ايران نتيجه‌اى نداشت . مداخلات صريح و مستقيم عمال و مأمورين سياسى روسيه در امور ايران ، هنگام پادشاهى محمد شاه ، دولت انگلستان را سخت به تكاپو و چاره‌جويى برانگيخت و موجب فعاليت و كوشش بيشتر عمال آن دولت در ايران و مداخله‌ى مستقيم و مسلحانه‌ى نيروى استعمارى آن دولت در ايران گرديد . دست‌اندازى به مرزهاى شمال شرقى ايران به‌طورى كه قبلا اشاره شد ، در دوران سلطنت ناصر الدين شاه چون روسيه حس كرد كه

--> ( 1 ) - Capitan Witkewitch