على اصغر شميم

227

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

خارجه و غيره واگذار كند . 15 - همان‌طور كه در زمان حكومت شيخ سيف معمول بوده است از كالاهاى وارده به بندرعباس چه از راه دريا و چه از طريق خشكى فقط يك عشر گمرك در محل دريافت شود و زياده بر آن از تجار چيزى مطالبه نشود . 16 - سرمايه‌ى بازرگانان محجور ساكن قشم به وسيله‌ى حاجى عبد المحمد ملك التجار بندر بوشهر به وكلاى تجار كه ساكن بندرعباس هستند ، تحويل داده شود كه به تهران ارسال گردد . پس از صدور امضاى فرمان حكومت : امام مسقط طى نامه‌اى مراتب خدمتگزارى و انجام شرايط و مقررات فرمان را تعهد كرد و اينك متن نامه عينا از ناسخ التواريخ نقل مىشود : « بنده درگاه آسمان جاه سلطانى سعيد بن احمد خود را از تبعه و چاكران و بستگان دولت ايران صانها اللّه تعالى عن الحدثان مىدانم . حكومت عباسى و جزاير تين قشم و هرمز و شميل و ميناب و بيابان وايسين و تازيان كه واگذار به اين بنده درگاه آسمان جاه سلطانى شده است متعهد است كه تنخواه قسط ديوانى بندرعباس و ساير را موافق تشخيص و رقم مرحمت شيم قسط به قسط بدون تعطيل كارسازى نمايم و اسناد خرج به جهت خود صادر كنم و در سرپرستى رعايا و آبادانى آنجا كمال اهتمام را به عمل آورم و امرى كه منافى رأى اولياى دولت قاهره باشد بر آن اقدام نورزم و اگر خداى نخواسته سهوا ترك اولى و خلاف حكمى از بنده درگاه صادر شود حكمش با اولياى دولت است . به آنچه بفرمايند مختارند » . * * * انگليسىها محرمانه با امام مسقط و بعضى ديگر از شيوخ ساكن جزاير بنادر و خليج ، قراردادهاى تجارتى و سياسى منعقد و از صدور فرمان حكومت به نام امام مسقط به نحو ديگرى استفاده كردند و چون صعيد چند ماه بعد از دريافت آن فرمان وفات يافت ، به وسيله‌ى عمال خود ، فرزند او صيد ( سعيد ) ثوينى را به اتخاذ رويه‌ى خودسرى و استقلال و خروج از تبعيت دولت ايران تشويق و به پشتيبانى و حمايت حكومت هند اميدوار ساختند . علاوه بر آن به موجب قراردادهاى سرى ، حفظ استقلال و حاكميت امام را در بندرعباس تضمين كردند و همين سياست را در بحرين نيز پيروى نمودند . ليكن بر اثر هشيارى موقت دربار ايران ناچار شدند كه حاكميت ايران را بر جزاير بحرين و ساير بنادر و جزاير خليج به رسميت بشناسند ( 1285 هجرى قمرى مطابق با 1868 ميلادى ) .