احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

511

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

تسليم كردن دو هزار آتروپلان ، پنج هزار لكوموتيف ، ده هزار اتوموبيل ، يكصد فروند كشتى تحت البحرى ، هشت كروازر و شش در دنوت ، اسلحه چين كردن بقيه بحريه آلمان ؛ اشغال ساحل يسار رود رن بتوسط قواى متفقين ، تخليه و بيطرف كردن يك مقدار اراضى بعرض سى كيلومتر در ساحل راست رود رن ؛ دادن تمام راه‌آهن و كارخانجات و ابنيه مختلفه آلمان به تصرف متفقين بدون عيب ؛ استرداد طلائى كه از بلژيك و از رومانى آلمانها برده‌اند ؛ ابطال عهدنامجات برست ليتوسك و بوخارست و آزاد كردن محبوسين جنگى متفقين بلاعوض . اين شروط توسط مسيو كلمانسو صدراعظم فرانسه بمجلس مبعوثان و مسيو پيشون وزير خارجه بمجلس سنا ابلاغ گرديد . شهر پاريس را آئين بسته و بشاشت عمومى غيرقابل تقرير است . يك تورپيور فرانسه با يك تورپيور انگليسى وارد اسلامبول شدند . پاريس 13 نوامبر 1918 - امپراطور اطريش و اغلب سلاطين آلمان از سلطنت مستعفى قيصر در خاك هلاند پناهنده و مكان وليعهد آلمان هنوز معلوم نيست . سفارت فرانسه » * * * پس از انتشار خبر متاركه و اعتراف آلمانها بر اينكه جنگ را باخته‌اند وضع وطن‌خواهان ايرانى كه داراى احساسات ژرمانوفيلى بودند روزبروز بوخامت ميگرائيد مخصوصا موقعيت شخص نگارنده هر آن سخت‌تر ميشد تا جائى كه مورد سوءقصد واقع گرديد و مرتكبين با اسلحه پنهانى در زير پيراهن دستگير شدند اما بلافاصله اداره نظميه در نتيجه فشار بعضى سفارتخانه‌هاى متفقين آنها را رها ساخت . براى نگارنده آخر الدواء استعفاء از عضويت سفارت آلمان بود . اين اقدام اضطرارى در تاريخ 21 نوامبر يعنى ده روز بعد از متاركه جنگ به عمل آمد و مسيو زمر كفيل سفارت آلمان خواهىنخواهى استعفاء را قبول كرد و علت آن را به برلن گزارش داد . اكنون در پايان كتاب متن استعفاءنامه و پاسخ سفارت آلمان را كه در جرايد طهران منعكس گرديد بعنوان آخرين سند نقل مينمائيم و از چشم خطاپوش خوانندگان عزيز تمناى اغماض از نقائص متاع محقر خود داريم و بيقين ميدانيم كه من صنف فقد استهدف : نقل از جريدهء « ايران » شماره 334 مورخه يكشنبه 19 صفر 1337 قمرى مطابق 2 قوس 1297 شمسى مطابق 24 نوامبر 1918 واردات ادارى از طرف آقاى مورخ الدوله آقاى مدير ! امور شخصى راجعه بافراد را بنده اساسا لايق درج در جرائد - كه بايد حاوى مطالب عام المنفعه - باشند - نميدانم ، ولى در اين مورد مخصوص چون موضوع مربوط باخلاق عمومى است از جنابعالى خواهش ميكنم مقرر فرمائيد شرح ذيل را براى اطلاع عامه در شمارهء فردا مندرج دارند : تقريبا سه هفته قبل جمعى از مليون به منزل مخلص تشريف آورده در باب پيش‌آمد صلح و لزوم اغتنام از موقع بياناتى فرمودند ، چند روز بعد همان آقايان بعلاوه عدهء ديگر در خانهء شخص محترمى كه از رؤساى احرار شمرده مىشود گرد آمده و مخصوصا يكنفر از صاحب‌منصبان ادارهء نظميه را اطلاع داده بودند كه شاهد مذاكرات واقع شود . با اينكه در آن دو مجلس صحبتى بر عليه هيچيك از مقامات خارجى و داخلى به عمل نيامد متأسفانه معدودى از معاندين بنده كه تغيير حوادث دنيا آنها را جسور كرده است متشبث به جعل مطالبى با شاخ و برگ‌هاى زياد شده و در بعضى از سفارت‌خانه‌هاى متفقين الغاء شبهات نموده‌اند . براى آنكه آخرين حربه را از دست دشمنان خود كه غالبا دشمنان مملكت شناخته شده‌اند بيرون