چهارم بوسيلهء چند تن از ايرانيان ميقمين مسكو دانستيم كه شارژه‌دافر ايران در زندان كاخ كرملين محبوس است . در آن موقع ارتباط تلگرافى با دنياى خارج از روسيه مقطوع بود و براى مخابره با ايران مجبور بوديم به سويد برويم لهذا راجع به موضوع ما نحن فيه تلگرافات رمزى از استكلم به طهران و پاريس مخابره شد . روز بعد باتفاق ليلى خانم زوجهء اسد بهادر عازم مسكو شديم و در يكى از اطاقهاى زندان كرملين مشار اليه را با حضور افسر كشيك ملاقات كرديم و برحسب تذكر آن افسر مذاكرات كوتاهى به زبان روسى به عمل آمد ، معلوم شد تا آن تاريخ از اسد خان استنطاقى ننموده و فشارى هم به او وارد نساخته فقط خواسته بودند معاملهء به مثل كنند » . اكنون به نقل سه سند رسمى كه در باب توقيف مأمورين ايران و انحلال سفارت شاهنشاهى در روسيه بدست ما رسيده است ميپردازيم و فصل را پايان ميدهيم : [ اسنادى در باب انحلال سفارت شاهنشاهى در روسيه ] قونسولگرى دولت عليه ايران در حاجى طرخان مورخه دويم شهر ربيع الاول 1337 نمره 2439 مقام رفيع سفارت سنيه دولت عليه در پطروگراد خبر ناگوار توقيف حضرتعالى را در روزنامهاى مسكو مورخه 22 ماه نوامبر ملاحظه نمود واقعا درجه تحير و تأسف خود را نميتواند بيان نمايد مثلى است مشهور ميگويند خطا كرد در بلخ آهنگرى * به ششتر زدند گردن مسگرى معاملات دهشت‌انگيز حكومت حاضره گويا به اين ميزان بوده است روزنامه‌هاى مسكو 26 ماه نوامبر باينجا رسيده و 27 ماه مزبور در موقعى كه بنده در سر نهار بودم يك دفعه ده نفر سالدات با تفنگ و يكنفر نماينده از طرف كميسيون فوق العاده وارد اطاق نهار شده و چون سه چهار نفر هم مهمان بودند پرسيد قونسول كيست جواب دادم كه قونسول من هستم مشار اليه اظهار نمود كه برحسب حكم كميسيون فوق العاده شما حبسيد پرسيدم علت حبس چيست جوابداد كه چون انگليسها در ايران سه نفر از نمايندگان حكومت حاضره را حبس كرده‌اند لذا برحسب امر مركز تمام مأمورين ايران حبس شده و ما دامى كه آنها را در ايران خلاص نكرده‌اند ما هم شماها را خلاص نخواهيم كرد و اظهار نمود كه تمام اجزاى قونسولگرى هم بايد حبس بوده و قونسولگرى را تحرى نمائيم بنده ( ماندات ) امر كميسيون فوق العاده را مطالبه كردم نشان داد چون تنها در خصوص حبس بنده امر داده شده بود در خصوص تحرى قونسولگرى و توقيف اجزاء پروتست كردم و با تلفون با رئيس كميسيون فوق العاده سؤال و جواب شد جواب دادند كه بايد همه توقيف بشويد و علت گرفتارى شما را در اينجا بشما اعلان مينمائيم بهرحال قونسولگريرا تماما تحرى كردند گويا طلا نقره و پول جستجو مينمودند چيزى پيدا ننمودند مگر دو عدد طپانچه كهنه كه مال فراشها بود آنها را برداشتند بعد تمام اطاقهاى قونسولگرى را مهروموم نمودند دفترخانه را هم جستجو نموده چيزى پيدا نكرده آنجا را نيز مهروموم كردند بعد بنده را و كوكاسيان آواكاى قونسولگريرا كه جوان قابل ايرانى است و در آنموقع با بنده نهار صرف ميكرد و فعلا هشت ماهست در قونسولگرى خدمت مينمايد توقيف كرده تحت الحفظ بكميسيون فوق العاده آوردند در آنجا كراسيس رئيس كميسيون فوق العاده جوابا اظهار كرد كه چون انگليسها در ايران سه نفر از نمايندگان حكومت بالشويكها را گرفته‌اند اينست برحسب امر مركز كميسيون فوق العاده بطور گرو ما را حبس مينمايد و عجالة اطاق عليحده بما داده مىشود و اگر بخواهم اجازه ميدهند كه تلگراف بطهران و ساير جاها نمايم ما دو نفر را بعد از اين مذاكرات به يك اطاق تاريك بردند كه ابدا اثاثيه نداشت بالاخره يك تخت چوبى آوردند و دو صندلى و نصف‌شب فقط يكعدد شمع آورده سوزاندند روز بعد نه كسى را نزد بنده گذاشتند و نه بنده را خواستند روز 29 نوامبر برحسب اقداماتيكه از طرف تجار شده بود اداره نظامى بحرى در حاجى ترخان از كميسيون فوق العاده استخلاصى بنده را درخواست نموده بودند آنبود همانروز بنده را با واهان كوكاسيان از توقيف خلاص كردند و آمده مهروموم درها را برداشتند فقط بعضى اشياء و اسباب از اطاق نهارخورى دزديده شده بود و مقدارى هم از ارزاق قونسولگرى دزديده بودند و بعلاوه از اين بنده جبرا كاغذ گرفتند كه از حاجى