احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

413

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

2 شنبه 29 رجب 1335 - 31 ثور 1296 - 21 مه 1917 شرح ذيل را كميته اجرائيه كولونى روس به جرائد پايتخت ارسال داشت : آقاى مدير محترم ، براى آنكه ساكنين دار الخلافه در مسائليكه كميته اجرائيه كولونى روس اتباع روسيه در طهران براى حل آن تشكيل يافته است به خوبى اطلاع حاصل نمايند كميته مزبور خواهشمند است كه مرحمت فرموده سطور ذيل را در روزنامه مباركه خودتان درج فرمائيد : چون وضع كميته اجرائيه كولونى روس در تهران كه پايتخت و مركز ايران است غير از وضع اين كميته‌هاست كه در شهرهاى ديگر داير شده است بنابراين كميته تهران بعلاوه نظارت و سركشى بامور داخلى كولونى روس داراى حق نمايندگى از طرف هيئت جامعه ملت روس نيز ميباشند كه بعد از سقوط اوضاع قديم روسيه امروز بر اظهار مقاصد و عقايد خود آزادند و چنان كه حسيات وطن‌پرستانه روسها كه بعد از خواب سيصد ساله بيدار شده است بطور وضوح رغبت و اشتياق آنها را بترقى و تعالى روسيه آزاد نشان ميدهد به همان قسم كميته مزبور خود را طرفدار حق و قانون و عدالت معرفى نموده از هيچ قسم فداكارى نسبت بدولت موقتى روسيه دريغ ننموده مالا و حتى جانا هم براى پيشرفت مقاصد دولت مزبوره حاضر است . چون كميته مزبوره با نهايت مراقبت طرفدار عمل و مخالف اقوال خالى است از اين ببعد با دقتى هرچه تمامتر سعى خواهد كرد كه اين عقيده نه فقط در ميان كولونى روس در تهران بلكه در ميان دوستان صميمى روسيه رسوخ و توسعه پيدا نمايد و كميته تمام هم خود را مصروف بر اين خواهد داشت كه دولت موقتى روسيه تنها مركز و محور اداره مملكت شناخته شود و از هرگونه اقداماتيكه ممكنست بعد عودت باوضاع قديم را در روسيه فراهم بياورد كميته با كمال جديت جلوگيرى خواهد نمود . در خصوص روابط خارجى كولونى روس در تهران كميته اجرائيه تمام اهتمام و مساعى خود را بر اين خواهد گماشت كه اسم ملت خود را از لوث ملامت و سرزنشهائيكه در سابق بدون استحقاق بواسطه اقدامات ناشايسته قواى ظالمه سياسى دولت مستبده روسيه ( كه مسئوليت را به عهده افراد با شرف ملت روس كه در آنعهد اجبارا تماشاچى اوضاع بودند وارد آورده ) توليد شده پاك نمايند . مسلك و مرام كميته اجرائيه اينست كه بهيچوجه من الوجوه در امور سياسى ايران دخالت ننمايد ليكن با نهايت ميل هميشه حاضر است كه براى ترقى و تعالى مسائل اقتصادى و مدنى ملت روس و ايران كه هم فكر و هم خيال و در يك خط سير مينمايند دست اتحاد و دوستى را با وسائل الفت و يگانگى اين دو ملت فراهم نمايد . 6 ماى 1917 كميته اجرائى كولونى روس در طهران » چهارشنبه غره شعبان المعظم 1335 - 22 مه 1917 ابلاغيه سفارت روس متضمن ترجمه تلگراف حكومت موقتى روسيه بتاريخ 8 ماى مطابق 29 رجب : « حكومت موقتى كه بتازگى تجديد شده و از نمايندگان دموكراسى رولوسيونر تقويت يافته اعلام مينمايد كه با جديتى تمام افكار آزادى و مساوات و برادرى را كه در پرچم و بيرق رولسيون عظيم روسيه نگارش يافته است به موقع اجراء خواهد گذاشت . حكومت موقتى خصوصا در مسائل اساسى ذيل متحد است كه در آتيه معمول گردد : اولا راجع به پليتيك خارجى حكومت موقتى با تمام ملت از صلح انفرادى احتراز خواهد كرد و علنا نقطهء نظر خود قرار ميدهد هرچه زودتر به صلح عمومى نايل گردد اما نه صلحى كه متضمن هلاكت ملل ديگر و اخذ حقوق ملى آنها باشد و نه صلحى كه مورث استملاك جبرى ممالك خارجه گردد بلكه صلح بدون الحاق اراضى و غرامت نقدى و نيز واگذارى تعيين مقدرات آتيه ملل بخودشان و حكومت موقتى حتم دارد كه سقوط رژيم سلطنتى و استحكام افكار دموكراسى نسبت به پليتيك داخلى و خارجى روسيه ايجاد يك وسايل جديدى را نموده كه دموكراسىهاى دول موتلفه را تحريص و ترغيب به صلح محكم و برادرى ملل نمايد اينست كه حكومت موقتى پارهء تدابير به عمل خواهد آورد كه نظريات موتلفين را بنظرياتيكه در يادداشت حكومت موقتى مورخه 27 مارس نهم آوريل هذه السنه مندرج است موافقت دهد . ثانيا حكومت موقتى يقين كامل دارد اختلاف ميان ملت روسيه و موتلفين او نه فقط بدبختى كلى براى ملل ميشد بلكه صلح عمومى را كه اساس آن در فوق مذكور شد بتعويق ميانداخت و يا به كلى ممتنع الوقوع مينمود لهذا حكومت موقتى مطمئن الخاطر است كه قشون رولوسيونى روسيه نخواهد گذاشت كه قشون آلمانى موتلفين خودمان را در فرونت غرب پايمال نموده بعد با تمام قواى خود به طرف ما حمله‌ور شود . پس تأئيد اساس نظام و تقويت قواى جنگى چه در عمليات تدافعى و چه تهاجمى اولين مسئله است كه حكومت موقتى در نظر دارد . فقرات 3 ، 4 ، 5 ، 6 ، 7 و 8 راجع به پليتيك داخلى است حكومت موقتى اين مرامنامه را جدا لازم الاجراء دانسته اعلام مينمايد كه مساعى حكومت فقط وقتى منتج نتيجه خواهد شد كه كليه ملت رولوسيونى روسيه اطمينان و اعتماد كامل به او داشته باشد تا بتواند فعلا كليه اقتداراتى