و كرمان در يزد و شيراز تكرار شد . در همه‌جا همان داستان رشوه و قتل و اعلاميه‌هاى دروغ و گفتگوى جهاد است . اما ديگر عمر رياكارى آلمانها بسر رسيده ، دعوى مسلمانى آنها را كسى قبول نميكند و هرچه از جنگ بگذرد تزوير آلمان واضح‌تر مىشود . اگر آلمان بخواهد يك امپراطورى در آسيا تأسيس كند بايد باصلاح رويه خود بپردازد زيرا دولتى كه دين و مذهب را اساس انتريگ قرار دهد و فرقهء را برضد فرقهء برانگيزاند در مشرق نميتواند دوام پيدا كند . تيمس مورخه 17 اوت 1916 » جمعه 18 شوال 1334 - هيجدهم اوت 1916 نزديك نيمه شب ، امين الوزاره به منزل نگارنده آمده اطلاع داد كه تا چند ساعت ديگر سپهسالار اعظم به طرف رشت حركت خواهد كرد و تصميم گرفته است عمارت خود را به حاجى كاظم خان دادگران كه از آزاديخواهان است اجاره بدهد تا از تعرض مصون بماند . امروز رئيس الوزراء به خدمت هنسنس بلژيكى خاتمه داد و بجاى او منتخب الدوله را به مديرى خزانه منصوب نمود . كلنل نيسترم سويدى رئيس تشكيلات امنيه از راه استراباد به طرف روسيه عزيمت كرد و بجاى او ماژر گلروپ برقرار گرديد . مسيو اشتريتر ژنرال قونسول روس از طهران حركت كرد . قزاقهاى روسى مقيمين كاشان از كاشان بصوب قم رهسپار شدند . پالكونيك رئيس بريگاد قزاقخانه حقوق ماه گذشته بريگاد را پرداخته و با عده از صاحبمنصبان روسى به طرف قزوين عزيمت نمودند . هر دو وزيرمختار روس و انگليس يادداشتى بدولت ايران دادند مبنى بر اينكه چون ايران نسبت به ما رويه « بيطرفى متمايل » اختيار نموده اكنون كه ما در شرف حركت از طهران هستيم ، خوب است موكب اعليحضرت همايونى هم از پايتخت عزيمت فرمايد . قرار شد فردا مجلسى در دربار تشكيل و بعد جواب يادداشت سفارتين نوشته شود . شنبه 19 شوال 1334 - 28 اسد لوىئيل - نوزدهم اوت 1916 قبل از ظهر هيئتى بعدهء سى و پنج نفر مركب از علماء و شاهزادگان و اعيان در دربار صاحبقرانيه تشكيل يافت تا راجع به لزوم و عدم لزوم حركت شاه از تهران اظهار عقيده نمايند ابتدا سعد الدوله اظهار داشت بطورىكه به وزيرمختار روس هم گفته‌ام من به عزيمت اعليحضرت همايونى از پايتخت معتقد نيستم و خارج شدن موكب همايونى را نه تنها براى ايران بلكه براى دولتين روس و انگليس مضر ميدانم . شاهزاده شعاع السلطنه هم شرحى در تأييد اين بيانات تقرير نمود و بعد با ورقه رأى مخفى گرفته شد سى و سه نفر رأى به عدم حركت شاه داده و فقط دو نفر تشريف‌فرمائى همايونى را به خارج طهران لازم شمرده بودند . در نتيجه قرار شد شرحى از طرف دولت بطورىكه مشير الدوله ديكته نمايد در جواب سفارتين نوشته و توضيح داده شود كه مجلس عالى مركب از اركان مملكت حركت موكب همايونى را تصويب نكرد و در اين صورت خوب است نمايندگان ديپلوماتيك روس و انگليس و ساير متفقين آنها نيز از طهران خارج نشده ايران را بيطرف بدانند ، نظير اين مضمون نيز به ساير سفارتخانه‌ها نوشته شود و تلگراف متحد المآلى به مأمورين ايران مقيمين دربارهاى خارجى مخابره گردد . ناظرين سياسى با كنجكاوى غريبى ميخواستند بدانند آن دو نفرى كه رأى به لزوم حركت شاه داده كى بوده‌اند و امشب وزيرمختار روس براى مدعوين خود در سر ميز شام حكايت كرد كه تا اين ساعت يازده نفر به من مراجعه نموده و گفته‌اند آن دو نفرى كه رأى به تغيير پايتخت دادند ما بوديم !