احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
353
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
پنجشنبه 29 رجب 1334 - اول ژون 1916 راپورت شيراز از طرف رئيس تلگراف : « 29 رجب - دو روز قبل در ضمن تفتيش پستخانه از پاكات وارده از خط كازرون كاغذى بامضاى واسموس بعنوان سلطان محمد خان گماشته سلطان - الحاجيه بدست آمده كه بعد از اظهار مطالب دوستانه نوشته است صندوق كوچكى در اطاق خواب من است كه بايد خيلى محفوظ باشد بواسطه اينكه پارهء اوراق در اوست كه نبايد ديده شود منزل واسموس سابقا در شيراز خانهء سلطان الحاجيه بوده و سلطان محمد خان مشغول پذيرائى او بود و رياست پست اين فقره را بنايب الاياله خبر ميدهد ايشان هم يك نفر از طرف خودشان و مأمورى از طرف قوام الملك و يك نفر صاحبمنصب نظميه و يك صاحبمنصب امنيه باتفاق رئيس پستخانه به خانه سلطان الحاجيه ميفرستند صندوق مزبور را با يك دسته كاغذ كوچك كه سه چك و پاره تلگرافات مهم بوده جمع كرده دو بسته ممهور به مهر اشخاص مفصله فوق آورده تحويل اداره ايالتى مىنمايد دو صندوق ديگر محتوى لباس و پاره خورده اسباب و ميز و صندلى و غيره هم آنجا بوده كه بجاى خود گذاشته مهر كردهاند و ظن قوى ميرود كه در اين شهر صندوق نوشته و پاكت لاك شده ديگر بدست آمده كه روى پاكت نوشته ( كليد صندوق كوچكى كه اوراق مهم در آنست ) و سلطان محمد خان را هم در نظميه حبس و توقيف كردهاند . » جمعهء 30 رجب 1334 - 2 ژون 1916 عساكر عثمانى در تحت فرماندهى ژنرال على احسان امروز در خانقين مصادمهء با قشون روس نموده روسها را از خانقين خارج ساختند . يزد - مسجد مير چخماق 3 شعبان 1334 - 5 ژون 1916 يك عدد قوطى سيگار مكلل كه از طرف گراندوك نيكلا فرمانفرماى قفقازيه بعنوان جهانشاه خان امير افشار ارسال شده بود بتوسط رئيس اردوى روس مقيم قزوين به معزى اليه تسليم گرديد . 6 شعبان 1334 - 8 ژون 1916 تلگراف يزد بتاريخ 18 جوزا 1334 : « امروز در قونسولخانه انگليس با حضور شاهزادهء نصرة السلطنه والى كرمان ، ضياء الدوله حكمران يزد و رؤساى ادارات و عدهء امنيه و عموم طبقات تجار بيرق انگليس برافراشته شد و سه توپ شليك گرديد . عده كثيرى از اهالى در ميدان مقابل مسجد ميرچخماق اجتماع نموده بر له و عليه انگليس تظاهراتى به عمل آوردند . » 8 شعبان - دهم ژون رؤساء تلگرافخانه برازجان و شيراز دو تلگراف ذيلرا بدولت مخابره نمودند :