احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

325

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

كل كردارمه اعزاميه ايران و وزيرمختار روس فن اتر اطلاع داد پس از آنكه تحقيقات معموله به عمل آمد معلوم شد يكنفر از شكارچيان وزيرمختار عثمانى عاصم بيك و يكنفر ديگر اتاشه نظامى سفارت اطريش كاپيتن هالتر و دو نفر ديگر صاحبمنصبان اطريشى كه يكى از آنها دكتر نظامى و ديگرى از اسراى نظامى روس كه چندى قبل از تركستان فرار كرده ميباشند . تفليس 10 فوريه - فن درگولتز پاشا براى بازديد افواج خود چند روز است بكرمانشاه آمده است . ژنرال آلمانى بايرانيها وعده ميداد كه عنقريب قشونهاى ترك بمساعدت آنها خواهند آمد و پس از چند روزى توقف در كرمانشاه به طرف بغداد عزيمت نمود اتا ماژور روسى از فرونت قفقاز اطلاع ميدهد قشون ما در جنوب همدان قواى معتنابه خصم را كه در توابع شهر نهاوند مواقع مستحكمه داشته‌اند شكست بزرگى داده است . پطروگراد 12 فوريه - خبرنگار ما از پايتخت اطلاع ميدهد كه حكومت روس به نماينده سياسى خود مقيم تهران تعليمات داده است كه در جواب يادداشت دولت ايران اظهار دارد عاصم بيك با كسانى دستگير شده كه هيچ جاى اعتراض براى حكومت طهران باقى نگذاشته است . اولا در منطقه جنگى قشونهاى ما بوده ، ثانيا همراهانش از اسراى نظامى روس بوده‌اند ، ثالثا يكنفر از مأمورين نظامى دولتى كه با ما در حالت جنگ است همراه داشته وزيرمختار ما مقيم تهران مأمور است بحكومت ايران خاطرنشان نمايد كه دولت روس خيال ندارد عاصم بيك را در مملكت خود اسير كند او را با احترامات لازمه بحدود دولت سوئد خواهد برد از آنجا وزيرمختار عثمانى آزاد خواهد بود و ميتواند بمملكت خويش عودت نمايد . تهران 14 فوريه - حكومت ايران امروز قطعا مريضخانه سابق آلمانى را به عهده دكتر سفارت روس مقيم تهران واگذار كرد . مريضخانه فوق الذكر با اعانه آلمانها تأسيس شده و دستگاه مريضخانه از هر حيث عالى است ما براى احتياجات صليب احمر خود به خوبى ميتوانيم از آن استفاده نمائيم چند روز است از طرف دولت روس عده از پرستاران زن يا ( خواهران صليب ) بمريضخانه مزبور مأمور شده‌اند . روسكويه اسلوو . » سه‌شنبه 25 ربيع الثانى 1334 - 29 فوريه 1916 - دهم حوت توشقان‌ئيل شاهزادهء عبد الحسين ميرزا فرمانفرما رئيس الوزراء امروز نزديك غروب از وزراء ديگر توديع نموده اوائل شب در قصر فرح‌آباد حضور شاه شرفياب شد و استعفاى خود را از رياست وزراء تقديم و جدا قبول آن را استدعا كرد . علت استعفاء فرمانفرما عدم رضايت سفارت روس از مشار اليه است تحريكات اولياء سفارت روس بر عليه وى به جائى رسيد كه عدهء از ارباب حقوق را بتوسط امين الوزاره وادار به تحصن در زرگنده محل ييلاقى سفارت نمودند و در نتيجهء سفارت ييلاقى روس در زرگنده هياهوى آنها و مطالبهء وجوهى كه در صندوق دولت موجود نبود كابينه مجبور به كناره‌گيرى گرديد . معلوم شد روسها از ابتدا هم با رياست وزراء فرمانفرما موافق نبوده بنابر مصلحتى سكوت اختيار كرده بودند تا