احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
323
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
يكشنبه 9 ربيع الثانى ( 13 فوريه ) راجع به توقيف سفير كبير عثمانى متعاقب وقوع اين حادثه از طرف سفارت كبراى عثمانى پرتستى نوشته شده و خان شوكت بنام سفارت شخصا به وزير امور خارجه تسليم نمود . هيئت دولت براى استخلاص سفير كبير عثمانى اقداماتى به عمل آورد و علاوه بر مذاكره با سفارت روس و انگليس تلگرافاتى به پطرو - گراد و لندن مخابره نمود . در هفته گذشته ارباب حقوق عريضهء برياست وزراء تقديم داشته تقاضا نمودند كه حقوق آنها تومانى پنج قران تأديه گردد و ديروز هم در وزارت ماليه عدهء از متظلمين حاضر شده به آنها جواب داده شد كه فعلا بيش از تومانى دو ريال وجهى حاضر نيست ممكن است در آتيه تومانى دو ريال هم تأديه گردد . نايب سفارت عثمانى و خان شوكت بوزارت خارجه رفته راجع بسفير كبير مذاكراتى كرده ضمنا اطلاع دادند كه شب يكشنبه يك عده قزاق روسى درب سفارت عثمانى رفته خيال داخل شدن را داشتهاند و چون درب سفارت بسته بوده خواستهاند قفل را باز كرده و وارد باغ شوند . امروز صبح وزيرمختار اسپانى براى ملاقات با سفير كبير عثمانى به كرج رفت عاصم بيك سفير كبير عثمانى سهشنبه 11 ربيع الثانى - 15 فوريه 1916 چون برحسب دستور پطروگراد مقرر گرديد سفير كبير عثمانى به طرف انزلى حركت كرده و پس از اينكه خانم سفير كبير از اصفهان آمده و به او ملحق شود به سوئد عزيمت نمايند لذا ديروز عاصم بيك بهمراهى بارنطوبه نايب سفارت روس و يكنفر دكتر اطريشى با اتومبيل از كرج به سمت قزوين و رشت حركت نمودند . برحسب امر سفارت تهران در عرض راه نظاميان روس تمام مراسم و احترامات نظامى را دربارهء سفير كبير اسير مرعى داشتند .