كرده براى عمليات آتيه خود كسب تكليف نمايند از قرار معلوم خصم ابدا انتظار نداشت كه جنگ با روسها در راه قم اينطور خاتمه يافته و قواى آنان اين گونه متفرق و منهزم گردد امير حشمت به كريم‌آباد 30 فرسخى تهران فرار كرده امير حشمت يكى از رؤسا و سران طرفداران معروف آلمان و عثمانى است و مكرر اسم او در تلگرافات ذكر شده است امير حشمت فرمانده 700 نفر سوار و ششصد نفر ژاندارم است مشار اليه بيم دارد كه مبادا گرفتار محاصره قشون روس گردد دوستان وى شبانه به او اطلاع دادند كه قشون روس قم را اشغال كرده و موفقيت وى فوق العاده تهديدآميز شده است امير حشمت پس از آنكه از نزديك شدن خطر مطلع گشت از دوستان و متحدين خويش در تهران طلب مساعدت نمود . آژانس پطروگراد خبر ميدهد كه افراد اردوى شكست‌خورده دشمن بتهران ميآيند ژاندارمها و مجاهدين مجروح شرح مفصلى از بيقيدى و بىاحتياطى رؤساى خود حكايت مينمايند ميگويند افسران ايرانى باندازهء مضطرب شده بودند كه نميتوانستند دستجات خود را درست مرتب نمايند بنابه شايعات منتشره قشون روس در قم توقف ننموده و فورا به تعقيب دشمن رفته است كميته دفاع اسلام با عجله تمام از كاشان باصفهان مهاجرت كرده فعلا در كميته چهارده نفر بيشتر باقى نمانده است رؤساى كميته دفاع ملى عبارت ميباشند از سليمان ميرزا و سليمان خان و محمد على خان و وحيد الملك و 9 نفر از نمايندگان ديگر كه جزء اعضاى كميته بودند از عودت بتهران امتناع داشته فعلا پشيمان شده با دربار طهران داخل مذاكرات گشته و توقع عفو دارند . پرنس فرمانفرما به كلنل ادوال رئيس تشكيلات ژاندارمرى امر كرده است فورا بشاهزاده عبد العظيم رفته ژاندارمهائى را كه در آنجا اقامت دارند و در جنگ هم دخالت ننموده‌اند خلع سلاح كرده و موقتا به طرف ورامين بفرستد نقل از روزنامه نويه وره‌ميا . » يكشنبه 10 ربيع الاول - 16 ژانويه 1916 ماژور فريك رئيس سابق رژيمان دوم كه چندى قبل از خدمت دولت منفصل شده بود عازم حركت بسوى سوئد است . عدهء از قشون روسيه در رشت كه چند روز قبل به آنجا وارد شده بودند به طرف طالش حركت و چند مرتبه بين آنان و طالشىها جنگ درگرفته است يك عده چهارصد نفرى از روسها وارد قم شده به طرف عراق حركت كردند در سرخاب كه يازده فرسنگى عراق است با عده از مجاهدين چند ساعتى مشغول زدوخورد شده و از قم به قشون روس كمك رسيد در اين جنگ رياست مجاهدين با ابو القاسم خان پسر ضرغام السلطنه بود قسمتى از قواى مجاهدين كه در نزديكى عراق و ملاير بودند به طرف كرمانشاهان حركت كردند و بقيه آنها در دهات متفرق شدند . ابلاغيه سفارت آلمان در تهران مشعر بر اين است كه يك عده از قشون انگليس با قورخانه كافى در خاك بلوچستان وارد شده با بهرام خان كه يك نفر از سردارهاى بلوچ بود جنگ نموده تقريبا يكصد و بيست نفر از قشون انگليسى مقتول و مجروح گرديده و مابقى فرار مينمايند . دوشنبه 11 ربيع الاول - 17 ژانويه 1916 تلگراف شاهزاده معتمد الدوله حكمران قم حاكى است كه هفتصد نفر از قشون روس با توپ و مهمات به طرف راهجرد عراق حركت نمودند و در حدود پانصد نفر در شهر ميباشند . ابو القاسم خان بختيارى و كريم خان با يك عده سيصد چهارصد نفرى در كوههاى راهجرد براى جلوگيرى از پيشروى قشون روس سنگربندى مينمايند . در همين اوان يك عده از قشون روس از رشت براى سركوبى جنگلىها حركت نمودند و چون حركت توپ در جنگل امكان‌ناپذير بوده لذا فقط سواره و پياده‌نظام به جنگ ميپردازند پس از ساعتى 20 عدد اسب در جنگل مقتول شده پياده‌نظام مراجعت ميكنند . سه‌شنبه 12 ربيع الاول - 18 ژانويه 1916 عدهء از قشون روس كه براى جنگ با فومنىها به جنگل رفتند چون موفقيتى پيدا نكردند قسمتى از جنگل را آتش زدند . ( ما نهضت جنگل را در فصل جداگانه برشته تحرير خواهيم آورد . ) 19 ژانويه 1916 - 13 ربيع الاول مستشار سفارت و كاپيتن سواره در فوج « سواره نيزه‌دار » شماره 2 گراف‌فون كانيتس مأمور نظامى سفارت آلمان در دربار ايران بسن سى و نه سالگى در ميدان جنگ