داريم همين يكنفر را داريم او و برادرش ديگر در منزل خوانين حاضر نميشوند عجالة اقوام مشغول تحكيم كامل اسعدآباد و سولقان بوده در فخرآباد نيز تشريف دارند اسب و تفنگ هم از فخرآباديها ميگيرند اين مكتوب از قم بجنابعالى خواهد رسيد زيرا كه از اينجا با آدم مخصوص فرستاده مىشود پريشب و امروز تجار و جماعتى ديگر به بعضى مقامات رفته توضيحاتى خواسته‌اند فردا يحتمل هيجانى بشود هر فرمايشى هست فورا تلگراف يا مرقوم بفرمائيد تصدقت قاسم . دوشنبه 6 دسامبر 1915 - ( 28 محرم 1334 - 13 توشقان‌ئيل ) - صبح امروز ميرزا محمد صادق طباطبائى در سلطان‌آباد عراق منزل شاهزاده عضد السلطان حكمران با پرنس رويس وزيرمختار آلمان ملاقات كرد نگارنده واسطه ترجمه بودم راجع به معاهده ايران و آلمان پرنس رويس اظهار داشت هنوز چيزى در بين امضاء نشده و آقاى مستوفى الممالك از ترديد بيرون نميايند و حال آنكه چندى قبل بايشان گفتم تأمل جائز نيست موقعى خواهد آمد كه فرصت و مجال تصميم براى دولت ايران باقى نخواهد ماند ولى آقاى مستوفى الممالك بموضوع اسلحه و قورخانه خيلى اهميت ميدادند و تقاضاى قرضه بزرگى ميكردند و آلمان هم نميخواست صحبت قرض در طهران بانجام رسد بيشتر مايل بود كه بتوسط وزيرمختار ايران در برلين اين امر تصفيه گردد معذلك پرژه بين معين الوزراء و مسيو ليتن راجع به مسائل مالى نوشته شد در باب خواهش ديگر آقاى مستوفى الممالك كه آلمان استقلال و تماميت ايران را ضمانت نمايد دولت آلمان در چهل روز بلكه دو ماه قبل جواب مساعد داد . پرنس رويس در ضمن صحبت گفت دولت ايران همواره ميخواست مرا واسطه بين ايران و عثمانى قرار دهد چونكه از عثمانيها سوءظن داشت بعلاوه عاصم بيك سفير كبير عثمانى سابقا مسئله خلافت را مطرح كرده بود و اين مسئله در افكار ايرانيان سوءتأثيرى نمود گذشته از اينها دولت ميدانست كه عثمانى يا اطريش هيچ همراهى نميتوانند با ايران بنمايند اگر بنا شود اسلحه و پول بدهد دولت آلمان خواهد بود نه ديگران . امروز غروب با پرنس رويس ببازديد حاجى سهم الملك عراقى رفتيم وزيرمختار آلمان در ضمن صحبت به او گفت تلگرافى از طهران داشتم مبنىبراينكه مجددا سفارتين روس و انگليس مواعيد سابقه خود را بدولت ايران تكرار كرده و اين مرتبه كربلا و نجف و جزيره بحرين و قسمتى از سيستان و بلوچستان و قسمتى از قفقازيه را وعده ميدهند كه دولت ايران بآلمان و عثمانى اعلان جنگ نمايد و اين مواعيد علامت ضعف آنها است . امشب ساعت يازده مسيو شونمان از عراق به قم مراجعت كرده عكس هيندنبورگ را از طرف وزير مختار آلمان براى دموكراتها برد در زير عكس عبارت ذيل بامضاى پرنس رويس نگاشته شده « ژنرال فلد مارشال فن هيندنبورگ يكى از سرداران بزرگ كه براى منافع مشترك جدوجهد مينمايد از طرف پرنس رويس وزيرمختار آلمان به كميته دفاع ملى در قم تسليم گرديد 6 دسامبر 1915 « رويس » يكى از اشخاص بانفوذ كه از حيث نطق و قلم موثر است و با محافل سياسى مراوده و معاشرت دائم دارد و با خوانين بختيارى حشر زياد داشته و همواره آنها را بدوستى آلمان ترغيب مينمايد معين الاسلام است كه بعدها لقب شيخ الملك و نام خانوادگى اورنگ اختيار كرد و چندين دوره بوكالت مجلس و يك مرتبه برياست انتخاب شد مكتوب ذيل را در جواب نگارنده نگاشته است : « ليله 29 قربانت گردم دستخط مبارك زيارت شد بهتر از بنده ميدانيد كه در غيبت و دورى سركار چه گذشته و چه ميگذرد هيچ حاجت بعرض و تفصيل نيست مكرر ميخواستم منزل حضرتعالى بروم ليكن آقاى ملك « * » گفت اهل‌بيت ايشان هم در منزل تشريف ندارند

--> ( * ) مقصود از آقاى ملك ميرزا عبد الحسين خان ملك المورخين است كه تمايل خاص به آلمانها داشت و مقالات مؤثرى بر عليه متفقين در جرائد منتشر ميساخت . او از دانشمندان معروف بشمار ميرفت و قريب چهل كتاب و رساله در علوم و تاريخ و ادبيات برشته تحرير آورد . از جمله كتب وى كه بطبع رسيده كتاب تاريخ بختيارى است . تولد 1248 شمسى - درگذشت 1312 شمسى