احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
249
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
آقايان از طرف دولت مخابره شده معلوم است با رفع علت رفع معلول از نتايج طبيعى است متمنى هستم عين اين تلگراف را بساير آقايان كه در بلاد ديگر هستند مخابره فرمايند از طرف خود و عموم آقايان حاضرين مؤتمن الملك . » قريب دويست هزار فشنگ كه از طهران فرستاده شده بود وارد ژاندارمرى گرديد . جلسه اول هيئت چهارنفرى امروز عصر در قم تشكيل يافت . چهارشنبه 24 نوامبر 1915 ( 16 محرم 1334 قمرى ) . وكلائى كه بجاى كميته دفاع ملى قم مأمور اداره مهاجرت شدند امروز نتيجه عمليات خود را براى اطلاع پرنس رويس وزيرمختار آلمان فرستادند تعليماتى كه از قم بولايات و راپورتهائى كه از شهرهاى مختلف بقم يا بطهران ارسال شده عينا در ذيل نقل ميگردد : از شيراز بنام نامى اعليحضرت اقدس شاهنشاه ايران ارواحنا فداه « كميته دفاع ملى ديروز 15 انگليسى حمله به پست شانزده نفرى ژاندارمرى در شيله دو فرسخى بوشهر نموده سه ساعت مشاجره ده نفر از دشمن مقتول و محروم مراجعت قنسول محبوس محرمانه به مستر تربور حاكم نظامى بوشهر نوشته كه فورى اسراى ايران را مسترد تا كلنل انگليسى محبوس خلاص شود حضورى ملاقات تا نقشه جنگ و راپورتهاى همه را بگويم ولى خلاصى آنها ممكن نيست تا مال التجاره نيز مسترد ندارند اين نكته ذلت انگليسها را به خوبى نشان ميدهد كميته حافظين استقلال مملكت با تمام قواى حاضر دفاع و انتظار دستورات لازمه و اقدامات كافيه آن كميته مقدسه را دارد نمره 245 كميته حافظين استقلال مملكت ايران » از اصفهان توسط آقاى صمصام السلطنه و آقاى سردار جنگ بخاكپاى جواهرآساى اعليحضرت قدرقدرت شاهنشاهى روحى و روح العالمين له الفداء نوشتجاتى از اطراف اصفهان و عربستان و بختيارى رسيده و ميرسد و درخواست مينمايند كه شمهء از مراتب شاهپرستى و وطندوستى آنها را بشرف عرض خاكپاى اعليحضرت همايونى تقديم دارم عموما با يك شوق و شعف تصورناشدنى فوق العاده دستهدسته براى داوطلبى در جانفشانى حاضر شده و زن و مرد در دادن اعانه به يكديگر سبقت ميجويند افواج اصفهان هم داوطلبانه كمر فداكارى و جاننثارى را برميان بسته كه با همراهى مجاهدين داوطلب و استعداد مسلح و مكمل بختيارى با وجوهات اعانه ملى كه اهالى از صميم قلب حاضر نموده و مينمايند اردوى منظم و مرتبى ترتيب داده و بهر قسم و بهر نقطه كه امر قدرقدرت همايونى شرف صدور يابد مشغول فداكارى و جاننثارى بشوند با كمال اشتياق منتظر صدور اوامر جهان مطاع همايونى هستند چاكر خانهزاد محمد بختيارى » . متحد المآل بعموم ولايات خدمت علماء اعلام اعيان تجار اصناف هيئت عالى اجتماعيون اعتداليون كميتههاى ايالتى ولايتى و محلى دموكرات ايران امروز كه بقاء ديانت اسلاميت و اساس مليت و تاجوتخت سلطنت بواسطه اقدامات اجانب در خطر است براى سعادت در مقابل فشارهاى قطعى اجنبى جز اتحاد و اتصال تمام عناصر صالح مملكت وسيله در دست نيست عليهذا لازم است ايرانيان عناوين و اسامى مختلفه را از اجتماعات خود دور و بدون رعايت نام اعتدالى يا دموكرات يا غير آن متحدا و متفقا براى دفاع دين و وطن و تاجوتخت سلطنت متحد و همقدم بوده و از اختلافات اسامى كه شايد سبب توليد اختلافات باشد پرهيز كرده همگى در تحت عنوان مدافعين وطن بانجام وظيفه ملى و وطنى خود قيام نمايند از طرف عموم وكلاى مهاجرين مدرس - طباطبائى - نظام السلطان - سليمان بن محسن » . « طهران خدمت حضرت مستطاب اشرف آقاى رئيس الوزراء دامت شوكته تلگراف عالى زيارت بذل تفقدات و ملاطفات مورث نهايت تشكر گرديد در موقعى كه موكب همايونى بواسطه تهديد قشون اجنبى مصمم به ترك پاىتخت اجدادى و عزيمت به طرف قم شده بود تكليف اسلاميت و ايرانيت داعى و تمام ايرانيان جز اين نبود كه در مقدمه اردوى منصور بهرطرف كه تصميم شده باشد عازم شويم فعلا كه هيئت دولت مشغول اقدامات ديپلوماسى شده و جريان مذاكرات اميدبخش است باعتماد كاملى كه داعى و عموم مردم به شخص حضرتعالى دارند هر ساعت كه مژده ختم مذاكرات و اصلاح امور موافق صلاح مملكتى از طرف حضرتعالى داده شد در شرفيابى درنگ نخواهد كرد و البته عموم مردم از اطاعت اوامر دولت متبوع خود تخلف نخواهند نمود سيد محمد طباطبائى » از اصفهان خدمت حضرت و الا سليمان ميرزا ديروز حكم اكيد از طرف حضرت آية اللّه ثقة الاسلام براى سردار صولت مخابره شد كه فورا تلگرافخانه خارجه اردستان را به تصرف تلگرافچى ايرانى داده مستخدمين خارجى را از اردستان اخراج نمايند نايب حسين و ظفر نظام به سمت سياهكوه آمدند فورا وسايل تأمين آنها و اتحادشان را با اردوى ملى فراهم نمائيد .