احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
247
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
طهران امر و توصيه فرمائيد چون جريان مذاكرات در رفع نگرانيها اميدبخش است البته تصديق نخواهيد فرمود كه با تقرب زمستان و ضيق مكان و ارزاق امتداد اجتماعات در آنجا توليد زحمات نمايد « حسن مستوفى الممالك » ماژور نيسترم مويدى صاحبمنصب ژاندارمرى امروز يكساعت قبل از ظهر از كاشان بقم وارد شد . امروز چهار ساعت بعد از ظهر امير حشمت دعوتى از عموم وكلائيكه در قم هستند نموده بين آنها را اصلاح داد و در خاتمه مجلس چهار نفر با اختيارات تامه انتخاب شدند كه اعضاى كميته دفاع ملى را كه عموما دموكرات بودند از كار معاف نموده و بجاى ايشان خودشان داخل عمليات از قبيل تلگراف بولايات و جمعآورى اعانه و اسلحه بشوند . چهار نفرى كه انتخاب شدند از چهار دسته مختلف بودند به اين ترتيب : ميرزا محمد صادق طباطبائى اعتدالى - شاهزاده سليمان ميرزا دموكرات - آقا سيد حسن مدرس از هيئت علميه - نظام السلطان بيطرف . امروز ظهر مسيو هاز آلمانى با قريب سى نفر سرباز اطريشى از قم به طرف بروجرد حركت كردند . آقا ميرزا سيد محمد طباطبائى امروز نيمساعت قبل از ظهر عدل الملك دادگر نايب رئيس مجلس بديدن وزيرمختار آلمان آمد از اتحاد بين عموم احزاب و اشخاصيكه بقم آمدهاند صحبت شد عدل الملك گفت امروز عصر جلسه براى همين منظور در منزل امير حشمت تشكيل خواهد يافت هرطور ميفرمائيد در آنجا اقدام شود پرنس رويس اظهار داشت خوبست بيان نامه بعموم ولايات تلگرافا صادر فرمائيد بامضاى جميع وكلاى متوقفين قم بدون آنكه زياد از روسها بدگوئى يا از آلمانيها تمجيد كنيد همينقدر عامه را دعوت بحفظ و حراست وطن و جمع شدن دور سرير شاه نمائيد امروزه مرامنامه احزاب منحصر به دو كلمه مىشود : وطندوستى و شاهپرستى عدل الملك پيشنهاد كرد كه در آتيه خوب است ملاقات با پرنس رويس در انحصار چند نفر دموكرات از قبيل ميرزا سليمانخان و سليمان ميرزا و وحيد الملك نباشد و عموم افراد مؤثر بيايند با نواب اشرف و الا مشورت و تبادلنظر نمايند وزيرمختار آلمان جوابى نداد و بعد از رفتن عدل الملك عقيده مرا پرسيد گفتم اين شخص حق دارد چون نايب رئيس مجلس است و باهوشتر از همه مىباشد نميخواهد تحت نفوذ ديگران