احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

210

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

كنت كانيتس آتاشه ميليتر سفارت آلمان كه اخيرا بكرمانشاهان و از آنجا به بغداد مسافرت كرده بود امروز بطهران مراجعت نمود . اداره ژاندارمرى بواسطه تعويق پرداخت حقوق ژاندارمها مجبور شد پست‌هاى ژاندارم را احضار كرده و در باغشاه و يوسف‌آباد مركزيت دهد در نقاط و دوائر مختلفه كه تاكنون ژاندارم بوده قزاق گذاشته شد . چون روزنامه « نوبهار » ارگان فرقه دمكرات در شماره 47 خود اعلانى اهانت‌آميز به مقام سلطنت درج كرده بود از طرف هيئت وزراء براى مدت شش ماه توقيف شد . پنجشنبه 16 سپتامبر 1915 اوضاع اصفهان قونسول انگليس را مجبور بعزيمت از آن شهر نموده و تلگراف ذيل در اين باب بطهران رسيد : از اصفهان 5 ذى القعده آقاى ثقه الاسلام به مستر حكاك ژنرال قونسول انگليس هر قسم اظهار مهربانى و اطمينان براى توقف در اصفهان دادند معزى اليه اظهار تشكر نموده متعذر شد كه از تهران حكم شده حتما حركت كنم و نهايت امتنان و تشكر را از اين مرحمت و مهربانى آقا دارم . ديروز قبل از ظهر ژنرال قونسول انگليس با كمال احترام حركت نمودند از طرف حكومت سالار اشرف برادر خود را به مشايعت و سالار اكرم پسر عموى خود را با بيست نفر بختيارى براى حفاظت و مهماندارى همراه كردند . از طرف رئيس ژاندارمرى هم سى نفر سوار ژاندارم و سى نفر سوار هندى خود ژنرال قونسول محترما و محفوظا حركت كردند شهر خيلى آرام و منظم است چند نفر از محترمين برحسب فرمايش ثقة الاسلام مشغول جمع‌آورى اعانه ميباشند ارزاق فراوان است . جمعه 17 سپتامبر 1915 اخيرا شرح ذيل از طرف وزارت داخله به اداره ژاندارمرى نوشته شده است : اداره تشكيلات ژاندارمرى دولتى نظر به حسن خدمات صاحبمنصبان سوئدى تجديد كنترات شش نفر آنها كه فعلا در خدمت دولت هستند باسامى ذيل در هيئت محترم وزراء تصويب شد و به وزارت امور خارجه نوشته شد كه باتمام رسانيده به آن اداره ارسال دارند : ماژر فريك - ماژر نيسترم - ماژر دوماره - ماژر لندبرك - ماژر پوست - ماژر چيلاندر . راجع به اوضاع ايران آژانس رويتر تلگراف ذيل را مخابره نموده : لندن - سفارت ايران راپورت ميدهد كه دولت ايران كوشش مىكند بيطرفى خود را حفظ نموده و انقلابات جنوب را تسكين دهد در صورتى كه دولت مشار اليها گرفتار اشكالات نظامى و پليتيكى و مالى مىباشد . براى التيام وقايع اخيره سخت مجاهدت ميورزد و مشغول اقدام در منع بازگشت حوادث نظير آن بوده و حقيقت مطلب آنست كه دولت ايران به جهت تمايل بروس و انگليس در حال بيطرفى مورد پرتست و اعتراضات واقع شده است . رويتر از دائره ديپلوماسى ديگر اطلاع حاصل كرده است كه وضعيات ايران اندكى بهبودى يافته و دولت ايران براى اعاده انتظامات و امنيت وثيقه و تضمينات ميدهد . شنبه 18 سپتامبر 1915 چندى است متفقين تصميم گرفته‌اند از طريق فشار مالى تشكيلات ژاندارمرى را كه بنظرشان تحت نفوذ سفارت آلمان است برهم زنند تلگراف رئيس ژاندارمرى فارس كه ذيلا نقل مىشود به خوبى نقشه روس و انگليس را بر عليه صاحبمنصبان سوئدى نشان ميدهد : از شيراز بطهران كلنل ادوال چنانچه ماليه طهران بواسطه ملخ‌خوارگى تخفيف مرحمت كند ممكن است چندين هزار تومان در يكهفته فراهم نمود اين تنها عايدى است كه اينجانب در آتيه ميتواند بر آن اعتماد نمايد اوضاع غيرقابل تحمل است زيرا يكشاهى در صندوق نيست هشت ماه است غله نرسيده پنج ماهست مواجب داده نشده و جيره هم چهار ماه است تأديه نگشته امضاء آنگمان . يكشنبه 19 سپتامبر 1915 مخبر السلطنه از شيراز حركت كرده و ايالت فارس به قوام الملك سپرده شده و حكومت بنادر به عهده نصير الملك محول گشته است . سه‌شنبه 21 سپتامبر 1915 از شيراز تلگرافى رسيد مبنى بر اينكه شهر آرام است و مردم از هر طبقه به منزل قوام الملك ميروند داوطلبان بمشق نمودن اشتغال دارند آقايان علماء براى مخابرات حضورى با روحانيون اصفهان به تلگرافخانه رفته‌اند .