محمد عارف اسپناقچى پاشازاده

256

انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )

را در مرزيقون من توابع آماسيه گير آورده ، على ملاء الناس ، صلب نموده‌اند . روز يكشنبه بيست و يكم ، اورنگ تاشف از امراى چراكسه به دربار دعوت گرديده بود ، آمد ، و در حقّش رعايت گرديده ، باز به مصر فرستاده شد كه خير پاشا مناسب حال و شأن اين مرد گذرانى بدهد . روز سه شنبه بيست و سوم ، سيدى احمد و منصور و محمد ولدان حنش اوغلى مقتول ، استدعاى امان نموده بودند . از براى آنها حكم امان فرستاده و به دربار دولت دعوت نمودند . روز چهارشنبه بيست و چهارم ، سراپردهء همايون را به عزم سفر ديار شرق و به نيّت جنگ با شاه اسماعيل بيرون زدند . روز پنج شنبه بيست و پنجم حضرت خداوندگار - عزّ نصره - بالسعادة و الاقبال ، به عزم جنگ و نكال شاه مقهور از مصطبه حلب كوچيده ، در منزل مسلميه ، واقع در قرب حيلان نزول اجلال فرمودند . در همين روز ايلچىها كه از جانب امراى نصرانى جزيرهء ساقز - شييو - آمده بودند ، اجازت به عودت آنها داده شد و فصل و حسم دعواى يك كشتى كه ادعا مىنمودند ، به ورود اسلامبول تأخير گرديد . روز جمعه بيست و ششم ، در منزل صاموقه كوپريسى منزل كردند و به محمود بيك حاكم بولى حكم مؤكّد داده ، امر نمودند كه سيورسات اردو را از اسراف و تبذير محافظت نمايد . روز شنبه بيست و هفتم ، در صحراى مرج وابق كه با سلطان غورى جنگيده بودند ، منزل گرديده ، توقف و ديوان شد . روز يكشنبه بيست و هشتم ، توقف . روز دوشنبه بيست و نهم توقف . در همين روز حكم همايونى به نصوح آقا فرستاده شد كه به رفاقت ناخدا سلمان به زودى به اسلامبول بروند و زينل پاشا از امير الامرايى روم ايلى معزول گرديد . وقايع ماه جمادى الاولى سنهء 924 از روز سه‌شنبه غرّه تا روز ششم توقف . روز سه شنبه غرّه ، جناب پيرى پاشا در ديوان اعلى از شخص غير مسلمى موسوم به توماز و سيصد هزار آقجه - يعنى چهار هزار و نهصد و هشتاد تومان - قرض كرد . روز جمعه چهارم امير الامرايى روم ايلى به مواجب چهار صد و پنجاه هزار آقجه - يعنى هفت هزار و چهار صد و هفتاد تومان - به محمد بيگ بيگلربيگى سابق و امير الامرايى آناطولى نيز به همان قدر مواجب مرحمت گرديد . در همين روز مقرر شد كه پير محمدپاشا ، به همراهى دو هزار نفر ينگىچرى و بعضى از عساكر حاضر ركاب خاصّه و لشكر موظف آناطولى و روم ايلى و قرامان به طرف دياربكر روند . در همين روز آنها كوچيده ، در كنار فرات منزل كردند و حكم شد كه دائرهء همايون را نيز از راه قيصريه به اسلامبول مراجعت دهند . در همين روز ، اشخاصى كه از تيمار اهالى آناطولى و روم ايلى دست كشيده مىخواستند كه در حلب تيماردار شوند ، حكم به حاكم حلب نوشته شد كه نظر به رقم‌هاى سابق آنها كه در دست دارند كرده ، از براى هر پانزده آقجهء رومى ده آقجهء حلبى