محمد عارف اسپناقچى پاشازاده
234
انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )
پيكر مرخص شدند كه در دائرهء اسلاميت ، مشغول به عيش شوند . حضرت خداوندگار نيز در جزيرهء مذكوره بسط بساط استراحت و مشغول به عيش و مصاحبت بودند . وقايع ماه ربيع الاخر سنهء 923 از روز چهارشنبه غرّهء تا روز شنبه چهارم مثل ايّام اخيره ماه گذشته ، لشكر در اردو و حضرت خداوندگار در جزيرهء ام القياس مشغول به عيش و سرور بودند . روز شنبه چهارم حضرت شهريار از ام القياس كوچيده به اردوى همايون تشريف فرما شدند و عقد ديوان فرموده ، سنان پاشاى معزول از صدارت به حكومت موره تلطيف گرديد و حكم شد كه با اخراج بلدها در كشتى نشسته ، به اسلامبول برود . روز يكشنبه پنجم حكم همايون به محمد پاشا و زينل پاشا صادر گشت كه منزل خوبى از براى موكب همايون و از براى اردوى ظفر نمودن تهيه نموده ، از اين منزل رحلت نمايند و پاشايان نيز گردش كرده ، مناسب ديدند كه سراپردهء سلطانى و چادرهاى عملهء خلوت و خواص خدام را در روضه و چادرهاى اهالى اردو را نيز در جيزه در مقابل سراپرده بزنند . در همين روز ، كمال پاشازاده ، قاضى عسكر آناطولى كه مغضوب شده بودند ، مظهر عفو سلطانى گرديدند . روز دوشنبه ششم ، حضرت خداوندگار با طبل و علم از اين منزل كوچ كرده و در كشتى نشسته ، از رود نيل نقاره زنان به روضهء تشريف برده ، عجالة در يك آفتابگردان اطلس آتش رنگ استراحت فرمودند و مقرّر شد خواجه افندى خاصگيان در جزيرهء ام القياس مانده ، در روزهاى ديوان ، كشتى سوار به ديوان بيايند . از روز سهشنبه هفتم تا يكشنبه بيست و ششم ، وقوعاتى كه قابل ثبت و ضبط شود ، به ظهور نرسيد . روز يكشنبه بيست و ششم ، محمد چلپى الملقّب بقاضى مستوفى قرامان كه پيش از اينها استعفا از استيفاء كرده و از براى جمع جنس در قرامان مانده بود ، اكمال مأموريت نموده ، آمد ، و در ازاى اين خدمت نايل منصب نشانجىگرى - توقيعى - گرديد و خبر آوردند كه كشتىهاى جنگى كه تازه ساخته بودند ، تماما و سالما از اسلامبول به اسكندريه آمده ، داخل لنگرگاه اين شهر شدهاند . از روز دوشنبه بيست و هفتم تا روز پنجشنبه سلخ وقوعاتى كه قابل ثبت باشد ، اتفاق نيفتاد . وقايع ماه جمادى الاولى سنهء 923 روز جمعه غزّه نماز جمعه را حضرت خداوندگار در مسجد ام القياس ادا نمود . از روز شنبه دوم تا روز سهشنبه پنجم ، مشغول به تدارك مسافرت شاهنشاهى به اسكندريه شدند . روز سهشنبه پنجم ، از خشكى مقدار كافى از اسبان خاصّه به طرف اسكندريه فرستادند . عصر روز چهارشنبه ششم جعفر بيگ سردار ، كشتىهاى درياى سفيد كه با كشتىهاى جنگى به اسكندريه آمده بود ، از خشكى به امالقياس آمده ، بار يافت و دست بوسيده خلعت پوشيد و