مقرّر شد كه مشار اليه در ركاب همايونى به اسكندريه برود . روز پنج‌شنبه هفتم ، به همراهى صد سوار از فوج دلاوران سپاهى و بالىبيگ با دويست سوار از سلحداران خاصّه باشى سلحداران از خشكى و حضرت خداوندگار نيز محض تماشاى هر دو ساحل در كشتى نشسته ، از رود نيل متوجه اسكندريه شدند . از وزرا ، محمد پاشاى نشانجى و از منشيان حيدر چلبى و آقاى ينگىچريان به همراهى پانصد نفر تفنگ‌انداز ينگىچريان و احمد آقاى امير آخور و مولانا خواجه حليمى در كشتىها نشسته ، در ركاب همايون حركت نمودند و شب در زاويهء زرّينه گذرانيدند . روز جمعه هشتم در نقله . روز شنبه نهم در فوه . روز يكشنبه دهم در رشيد « 1 » منزل گزيدند . طرف عصر امروز كه كشتى سلطانى به لنگرگاه رشيد رسيد ، از برج اين شهر علىالرسم توپ سلام و استقبال انداختند و كشتىها هم مقابله نمودند . حضرت خداوندگار قدم به ساحل گذارده ، داخل شهر رشيد شده ، استحمام نمودند . و از رشيد اشهب سوار اقبال ، از ساحل درياى سفيد متوجه اسكندريه شدند . روز دوشنبه يازدهم اول حزيران است . روز سه‌شنبه دوازدهم در وقت چاشت بود كه بالصّحة و العافية و الاجلال وارد عمارت دولتى شده ، نزول فرمودند و مستصحبين ركاب همايون هم در شهر اسكندريه « 2 » در جاهاى مناسب منزل كردند . قاپوچى باشى كه با كشتىها از جانب وليعهد سلطنت آمده بد ، دست بوسيد . روز چهارشنبه سيزدهم اسب سوار به ساحل دريا تشريف برده ، از ساحل در قايق نشسته از براى تماشا و سركشى به سمت كشتىها بارو كشانيدند و تمام كشتىها را يكان يكان معاينه و مشاهده نموده از خوش وضعى و استوارى آنها اظهار خوشنودى و رضايت و بخصوص از توپ‌هاى بزرگ منزل‌دار كه در آنها تعبيه گرديده بود ، ابراز مسرت فرموده ، تحسين و آفرين خواندند . و عملهء كشتى و لشكر دريايى را غريق درياى التفات و انعام و احسان بىپايان كرده باز با قايق به ساحل آمده ، عودت به عمارت نمودند و در آن هنگام از كشتىها و از قلعه توپ‌هاى شليك كرده ، شادكاميها ظاهر ساختند . روز پنجشنبه چهاردهم توقف . روز جمعه پانزدهم حضرت خداوندگار سلام و نماز

--> ( 1 ) . شهرى است واقع در پنجاه كيلومترى شمال شرقى اسكندريه و بر يكى از فروع نيل و جامع بيست هزار نفس . اين شهر در سال ( 870 م - 257 ه ) از جانب خلفاى عباسيه تأسيس گرديد . لهذا از شهرهاى اسلامى معدود است . / عارف . ( 2 ) . شهريست در شهر مصر سفلى واقع در ميان بحيرهء مرئوتيس و درياى سفيد بر روى يك شبه جزيره به امر اسكندر بن فيليپ بنا گرديد . قبل از اسلام به قرب دو كرور نفس درو مسكون بود . به مناسبت بعض عوارض ، نفوس آن به پنجاه هزار تنزّل كرد . اما در زمان محمد على پاشاى مرحوم رو به آبادى نهاد . اكنون مسكن يك كرور خلق است . عمارات عاليه دولتى و ملّتى و مسجدى كه داراى هزار و يك ستون است و بازار و ميدان‌هاى وسيع و خيابان‌ها زينت بخش اين شهر است . / عارف .