محمدتقى نورى

176

اشرف التواريخ ( فارسي )

بدين ضابطه لشكرى در كمال آراستگى كه هريك از ايشان در روز داورى و هنگام دلاورى طعنه بر رستم داستان و سام نريمان مىزدند ، در بيست و هفتم شهر ذى حجة الحرام مطابق سنهء 1219 سچقان ئيل ، روانهء آذربايجان و الويه و أعلام ظفر فرجام به عزم يورش آن سامان و اضمحلال روسيه خذلان نشان پرچم‌گشا گرديد و در هيچ‌جا و مكان توقّف ننموده « 1 » ، ( 65 ب ) به اندك‌زمانى ساحت تبريز محل اقامت غازيان خون‌ريز شده و چاپارى به « 2 » ايروان نزد محمّد خان حاكم آنجا روانه نموده ، او را به انواع اصطناعات و مكارم پادشاهى اميدوار ساخته كه الى ورود عساكر منصور عنان تمالك و تماسك از دست نداده ، مترصد طلوع كواكبهء لشكر فيروزى اثر باشد . « 3 » محمّد خان از ورود شهزادهء مظفر « 4 » مستظهر گشته ، فرستادگان اوچ پختر ( 106 ) كه سردار نكبت شعار لشكر روس بود ، باكسان جعفر قلى خان خويى كه ولايت گنجه را از دست داده ، بىاختيار در خدمت سردار مىزيست ، خايب و خاسر برگردانيده ، به تعمير برج و باره و خندق « 5 » و حصار خود پرداخت . سردار روس كه از ورود نايب السلطنه عباس ميرزا استحضارى كامل حاصل نمود ، از حدود خوى كوچيده ، با آتش خانهء فرنگ بدون لبث و درنگ عازم ايروان گرديده و ازين طرف نيز نايب السلطنه « 6 » با افواج قاهره عزيمت ايروان نموده ، چون جمعيّت روسيه بسيار و توپخانهء بىشمار داشتند و تمامى پياده بودند « 7 » ، روزى زياده از دو فرسنگ و سه فرسنگ راه قطع نمىكردند . بنابراين الويه ظفرنشان از ظاهر ايروان گذشته ، به عزم تصرّف اوچ كليسا « 8 » كه معبد عبده اصنام و كعبهء آن گروه ضلالت‌فرجام بود ، شقه‌گشا گرديد . « 9 » قريب به اوچ كليسا ( 107 ) تلافى فريقين كفر و دين و تقارب فئتين ضالّه و مسلمين شده « 10 » ،

--> ( 1 ) . ملك : نه نموده . ( 2 ) . مج : در . ( 3 ) . مج : مترصد ظهور طليعه آفتاب مثال لشكر اقبال باشد . ( 4 ) . مج : شهزاده قوىدل و . ( 5 ) . مج : و مرمت خندق . ( 6 ) . مج : نائب السلطنه كه از جانب پادشاه فلك بارگاه مخاطب به اين خطاب همايون شده بود . ( 7 ) . مج : بسيار و تمامى پياده بودند و توپخانه بىشمار داشتند . ( 8 ) . متن : اوج كليسيا . ( همه‌جا ) ( 9 ) . مج : گرديده . ( 10 ) . مج : تقارب عسكرين اسلام و روسيه بدآيين شده .