ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )

33

اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )

يافتن از آمدن قادرخان به كوهها گريختند و قادرخان به اصفهان بازگشت . اشرف در دامغان از طهماسب ميرزا با از دست دادن بار و بنه و شمارى كثير از سپاهيانش و نيز شهرهاى قزوين ، تهران ، قم و كاشان سخت شكست خورد و در 26 اكتبر 1729 به اصفهان بازگشت و چشم به راه آمدن طهماسب ميرزا ماند . در 27 اكتبر اشرف دستور داد كه همهء كاركنان كمپانىهاى هلند و انگليس در شهر جديد در كاروانسراى جده درست در مقابل ميدان نقش جهان سكونت گزينند . انگليسيان همانروز نقل مكان كردند اما هلنديان هشت روز بعد درخواستى دادند به اين اميد كه اشرف به آن‌ها اجازهء بازگشت و اسكان در محل نمايندگى هلند را بدهد ، اما اين درخواست بى نتيجه ماند و سرانجام آنها ناچار مانند انگليسيان به آن كاروانسراى نكبت‌بار رفتند و براى جلو - گيرى از فرارشان حكم شد كه در كاروانسرا برهنه تن زيست كنند و نيز مير مهر على يوزباشى با گروهى از سپاهيانش مأمور شدند كه در كاروانسرا آنها را زير نظر گيرند . چون اشرف شنيد سردار طهماسب ميرزا موسوم به نادرقلى يا طهماسب قلى خان از كاشان آهنگ اصفهان كرده ، براى نبرد با او با همهء سپاهيانش در 31 اكتبر از اصفهان به مورچه خورت در 14 ميلى اين شهر رفت . بنا به گفتهء خود افغانان با اين كه در اين نبرد اشرف چهل هزار و نادر قلىخان تنها پنج تا شش هزار سپاهى داشت اشرف به سختى شكسته شد و پسين هنگام روز سيزدهم نوامبر در حالى كه هر چه داشت در پس پشت نهاده بود هراسان به اصفهان شتافت و آن شب را تا يكساعت پيش از دميدن آفتاب به خالى كردن گنج خانهء پادشاهى و بسته بندى جواهرات گذرانده آنگاه شتابان به سوى شيراز گريخت . خوشبختانه در آن هنگامه متوجه كارمندان كمپانيهاى هلند و انگليس نگشت زيرا كه در آن صورت يقينا يا دستور كشتارشان را مىداد يا آن‌ها را با خود مىبرد . فان لايپزيگ « 18 » كه در هنگام دميدن آفتاب متوجه شد كه طبالان نقاره خانه خاموش مانده‌اند و طبق معمول هر روزه نوبت نمىزنند از كاروانسرا بيرون شد و از

--> ( 18 ) - Van LeyPsig