ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )

21

اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )

در 1 / 3 / 28 يك چاپار ترك از همدان با شكايت نامه‌اى براى اعتماد الدوله به اصفهان آمد به اين مضمون كه افغانان دو كاروان را در راه همدان - اصفهان تاراج كرده‌اند . تركان بنا به شرايط معاهده استرداد كالاهاى تاراج شده را خواستار شده بودند . اعتماد الدوله به قلندرخان دستور داد تا دزدان را يافته و كالاهاى دزديده شده را به صاحبان آنها باز پس دهد سپس چاپار ترك در سوم مارس 1728 با خشنودى به - همدان بازگشت . در 21 سپتامبر 1728 يك چاپار ترك ديگر آمد و باز او هم در دوم اكتبر 1728 به همدان بازگشت . اسخارور نمىدانست كه قصد اين چاپار چيست و آيا با خود نامه‌اى آورده است يا نه . هر چند افغانان با تركان معاهده‌اى امضاء كرده بودند ايرانيان آن را قبول نداشتند . قلندر اسماعيل نامى كه پيش از اين خواسته بود روسيان را از گيلان بيرون براند ، در تابستان سال 1728 سپاهى انبوه مركب از گرجيان ، لزگيان و ايرانيان گرد كرده بود و گفته مىشد كه در تبريز تركان را شكست داده و كشور را تا همدان و ولايت در گزين مورد تاخت و تاز قرار داده است . او همهء مخالفان خود حتى كودكان را كشته تاراج‌هاى بسيار كرد . اين خبرها چندى بعد تأييد و بدينگونه تصحيح شد كه فتوحات قلندر اسماعيل تنها به تبريز و اردبيل محدود بوده و همهء تركانى را كه نتوانسته‌اند بگريزند كشته است . اما تركان به تلافى شهر را دوباره تسخير كرده و گفته مىشود كه به نوبهء خود مردم تبريز را قتل عام كرده‌اند قلندر اسماعيل اسير شده و سپاهيانش شكست خورده‌اند . در 25 / 11 / 1728 نماينده‌اى از سوى پاشاى همدان عبد الرحمان پاشا با دو هزار و سيصد تن همراه به اصفهان آمد . در 28 نوامبر 1728 اعتماد الدوله با آب و تاب تمام از او پذيرائى كرد و وى در هشتم دسامبر 1728 به همدان بازگشت . مى - گفتند هدف اين ديدار اين بوده كه مناسبات دوستانه ميان دو رژيم مورد تأييد قرار گيرد و به افغانان آگاهى داده شود كه باب عالى يك ايلچى بسيار مهم را همراه با يك