ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )

9

اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )

حق الزحمت اجبارى بود بنابراين سيصد محمودى يا - : 10 : 127 فلورين هلند به ايشك آغاسى باشى دادند چون اسب را سه هزار محمودى قيمت كرده بودند . در 30 اوت ملاموسى هلنديان را به خانهء اعتماد الدوله آورد . پس از سخنان كلى دربارهء هلند ، شرايط اقليمى آن و مطالبى از اين دست هلنديان از ملاموسى خواستند كه از اعتماد الدوله بپرسد آيا ممكن است يوزباشى از نگهبانى دروازهء محل كمپانى مرخص شود چون موجودى نالازم و مزاحم آزادى ايشان است . اعتماد - الدوله در زمان با اين درخواست موافقت نمود و گفت شاه اشرف خواهان آنست كه هلنديان وضع و حرمت پيشين خود را بازيابند . و اينان دوباره عرضحالى به شاه تقديم كرده در طى آن اعادهء امتيازات پيشين خود را باز خواهند . و پرسيد كه ميزان دقيق آن امتيازات چه بوده است . هلنديان كه توضيح دادند اعتماد الدوله خواست كه فهرست امتيازات پيشين خود را نزد او آورند تا همزمان با تقديم عرضحال آن را به شاه دهد و دستورهاى مساعدى دربارهء ايشان از شاه بگيرد . و داستان كمك دوستانهء مدير كمپانى هلند در گمبرون را در رهائى خسرو بيگ نايب بندرعباس به شاه بگويد . آنگاه هلنديان اجازهء مرخصى يافته از اخلاص خان ايشك آغاسى باشى ديدار كردند بعد از ظهر همين روز به ديدار ملا زعفران رفتند تا از خدمت‌هائى كه به هلنديان كرده بود سپاسگزارى كنند . چون به كمپانى باز آمدند به تنظيم فرمان‌هائى كه بيانگر امتيازاتشان بود پرداختند . اما به زودى دريافتند كه افغانان عمدا كارها را به تعويق مىاندازند . هلنديان براى جلوگيرى از شكست خود بر آن شدند كه پشتيبانى اعتماد الدوله و ساير رجال را براى تأييد درخواست خود جلب كنند و از اين رو براى اينان هدايائى دادند . چون هلنديان به شيوه‌اى مىزيستند كه خود را تنگدست و بىپول بنمايند در نهان مقدارى ادويه و فلفل به ارزش 3960 محمودى برابر با 1683 فلورين هلند و مقدارى پارچهء نقره بافت به ارزش پانصد محمودى برابر با 1000 : 212 فلورين هلند خريده آنها را در ميان مقامات بسيار مهم يعنى اعتماد الدوله ، ملاباشى ، داروغهء جلفا ، مستوفى