ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )
195
اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )
هلنديان موافقت نمودند . فرداى آن روز افغانان آتش بس اعلام كردند و شيخ جباره ظهرگاه به جايگاه واك اندر آمد . در حين ديدار شيخ جباره تاراج خانهها ادامه يافت و افغانان حتى مقدارى از خرماهائى را كه نمىتوانستند ببرند به هلنديان دادند تا اينكه به فرمان سركردگانشان سر پستهاى خود رفتند . شيخ جباره به هلنديان گفت : من و ديگر بازرگانان مىكوشيم وساطت و پا در ميانى كنيم به شرط اينكه هلنديان به جنگ و جدال ادامه ندهند ، با اينكه سوختن و تاراج شهر همى بود آتش بس مراعات شد . شيخ جباره در 15 ژانويه بار ديگر براى ادامهء مذاكرات صلح به جايگاه واك آمد . در اين اثنا افغانان به تقويت خود پرداخته و بر خلاف قولى كه توسط نايب رئيس شركت انگليس ابلاغ كرده بودند نبردى را عليه يك كشتى هلندى كه به ساحل مىآمد آغاز كردند . با اينكه در جاهاى ديگر آتش بس محترم شمرده شده بود افغانان باز در روز 16 ژانويه با گشودن آتش سخت بر يك كشتى هلندى نقض عهد كردند . در هيمن روز در ساعت 17 افغانان همچنين تيراندازى به جايگاه واك را آغاز كردند و هلنديان به همان ترتيب به پاسخ پرداختند . 80 تا 17 ژانويه 1729 وضع هلنديان در جايگاه واك به وخامت گرائيد . جايگاه واك آنچنان تحت مراقبت بود كه هيچكس نمىتوانست پاى در آن نهد يا از آن بيرون بيايد مگر آنكه از ميان آتش دويست تفنگ چخماقى بگذرد . افزون بر اين پادگان واك در اثر نگهبانى پى در پى و شيوع بيمارى در ميان محاصره شدگان سخت ضعيف شده بود چون تا اين زمان چهل مرد در پادگان از كار افتاده بودند . در برابر هلنديان دست كم هزار مرد خود را براى حمله آماده كرده بودند و گفته مىشد دويست نردبان براى اين كار فراهم كردهاند . هر شب هر برج پادگان را كاركنان ادارى و دريايى و شش مرد نارنجك انداز و شش تن از اهالى بالى مراقبت مىكردند . 81 در همين اثنا نامههائى ميان هلنديان و شيخ جباره رد و بدل مىشد . در 19 ژانويه وكيل او ، شيخ على با بزرگان بانيانها و بازرگانان با نامهاى از شيخ جباره به جايگاه واك درآمدند . شيخ جباره اين نامه را به دستور عبد اللّه خان نوشته و از قول او تهديد كرده بود كه اگر هلنديان