ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )
180
اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )
و بينون وايسنت « 19 » تقويت گشت . « 20 » انگليسيان و نايب بيگلربيگى بندرعباس تلاش داشتند بفهمند اين دو كشتى چند سپاهى با خود آوردهاند . اما اتلام براى جلوگيرى از كسب اطلاع آنها شبانه سپاهيان را در گروههاى هشت - 12 تا 20 نفره از كشتى پياده كرد . در بندرعباس شايع شد كه هلنديان هشتصد سپاهى ديگر دريافت داشتهاند و به زودى شمارى ديگر دريافت خواهند كرد . 51 اين شايعه همچنين بر اهالى هرمز كه نمىدانستند اين سپاهيان براى نبرد با آنها يا با افغانان آمدهاند اثراتى بر جاى نهاد . پولانت گزارش داد كه بيشتر مستحفظان جزيرهء هرمز كور ، كر ، شل ، و باريك تناند و سخت به نوشيدن عرق و قمار بازى معتاد . قمار بازى كار هر روزهء آنهاست و بيشتر پولهائى را كه از شركت هلند گرفته بودند باختهاند . به همين جهت دوباره مانند پيش تهيدست شدهاند . بنا به گفتهء دلال واك كه هلنديان به گونهء خبرچينى از او استفاده مىكردند در اين زمان در قلعهء هرمز ذخيرهء سه ماه از تمر ، آب و مقدار زيادى ماهى دودى موجود بود . اما هيزم و چوب نداشتند چون نمىتوانستند از قشم به دست آورند و در دهكدهء نزديك ميناب به نام دوسر « 21 » و Ziseri فقط چوب سوختنى نامرغوب به دست مىآمد . 52 در 11 نوامبر هلنديان دوباره اميدوار شدند كه كاركنان شركت اجازهء ورود به قلعهء هرمز را خواهند يافت . 53 اما در 14 نوامبر انگليسيان 1500 تومان به قاضى شرع
--> ( 19 ) - Binnenwijsent ( 20 ) - با اين كشتى نيز اجازهء بازگشت اتلام به باتاويا كه زمان درازى انتظار آن مىرفت آورده شد . قرار بود كه ليندرت دو كلين Leendert de Cleen رئيس نمايندگى بصره به جاى اتلام برگماشته شود . هلنديان به راستى از آمدن كشتىهايشان شادمان شده بودند . و در 14 نوامبر در دفتر يادداشت روزانهء خود نوشتند : ورود سريع كشتىهاى ما با ذخاير و نيروهاى امدادى كمك بزرگى براى پايان دادن به همهء عتابها و تهديداتى است كه ممكن بود جدىتر شود . زيرا كه اين افغانان به خوبى مىدانستند كه ما از لحاظ نفرات بسيار ضعيف شدهايم . ( 21 ) - Doucer شايد دوسارى باشد رك : سديد السلطنة ص 40 .