ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )
172
اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )
تنها در زمان جنگ به زنان و كودكان اجازه داده مىشد كه وارد آنجا شوند . يوزباشيان و مستحفظان زيردست آنها در شهر مىزيستند ، زيرا فقط كسانى كه در حال انجام وظيفه بودند در قلعه مىماندند . مردم جزيرهء هرمز پيشنهاد كردند كه چنانچه افغانان حمله كنند صد مرد براى حفاظت نمايندگى هلند خواهند داد . اينان مىخواستند نشان دهند كه خدمتگزاران خوبى براى شركت هلندند . انگليسيان هنوز يوزباشيان را براى آنكه قراردادى با آنها امضاء كنند اغوا مىكردند . از اينرو مولنغراف خواست كه بى - درنگ پول موعود پرداخته شود و گرنه از آن بيم داشت كه جزيرهء هرمز از دست آنها بيرون برود و به چنگ انگليسيان بيفتد . 24 اتلام مىپنداشت كه يوزباشيان مىخواهند شركت هلند را بدوشند چه قلعه را به آن بدهند چه ندهند . انگليسيان به يوزباشيان وعده داده بودند كه در ازاى تحويل ندادن قلعه به هلنديان و اعطاى يك قطعه زمين به انگليسيان دو هزار تومان به آنان خواهند داد . اين وعده اتلام را آشفته خاطر ساخت . به خصوص كه قاضى شرع هرمز پيش از اين بندهء انگليسيان بوده و هنوز سيصد تومان هم به آنها بدهكار بود . بنابراين اتلام به مولنغراف دستور داد كه براى بحث دربارهء اين موضوع به بندرعباس بيايد . شوراى شركت سرانجام موافقت كرد كه براى نشان دادن حسن نيت پانصد تومان به يوزباشيان پرداخته شود اما بقيهء پول زمانى پرداخته شود كه هلنديان مالك قلعه شده باشند . 25 مولنغراف پس از بازگشت به جزيرهء هرمز فرداى آن روز يا 23 اكتبر 1728 آن پول را توزيع كرد . نزديكيهاى ظهر پرچم هلند توسط يكى از بزرگترين يوزباشيان بر فراز قلعه به اهتزاز درآمد « 12 » و يازده تير توپ از قلعه شليك شد . با اين كار اهالى هرمز و وابستگانشان آشكارا خود را تبعهء شركت هند خاورى هلند ( واك ) اعلام كردند . با
--> ( 12 ) - كسان زير در مراسم برافراشتن پرچم هلند حضور داشتند : آخوند اللّهداد ، ايسور - داس Issurdas دلال شركت هلند ، حسن گور و ديگر هواخواهان هلند . نمايندهء شيخ رحمه به مولنغراف و گوچى Gutchi تبريك گفته اظهار اميدوارى كرد كه حضور هلند در جزيرهء هرمز موجب رونق بازرگانى گردد . شيخ از رقابت چشم پوشيده بود . توپهاى جايگاه نمايندگى و كشتىهاى هلند رويهمرفته هفده تير توپ شليك كردند .