ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )

173

اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )

اينحال هنوز به يك هلندى هم اجازهء ورود به قلعه داده نشده بود . 26 انگليسيان از موفقيت هلنديان برآشفته شده و حتى آقاى واتر « 13 » نمايندهء آنها مىخواست به تن خود به هرمز برود و پيمان نامهء هلند را باطل كند . وى همچنين به اتفاق محمد صالح بيگ نامه‌اى به كرمان و دربار شاه فرستاده كسب دستور كردند . آقاى واتر بسيار ابلهانه كار مىكرد هلنديان دربارهء تهديدهاى گونه‌گون آشكارش گفتند : « او خيلى عصبانى است » . 27 در حالى كه وضع هرمز نامتغير باقى بود اتلام مىكوشيد كه از مشاجره‌اى كه ميان محمد صالح بيگ و مير آخور زبردست‌خان درگرفته بود استفاده كند . اتلام براى خنثى ساختن گزارش‌هاى انگليسيان و محمد صالح بيگ ، بيان نامه‌اى « 14 » دربارهء اوضاع هرمز نزد مير آخور فرستاد و او قول داد كه آن را به زبردست‌خان بدهد . 28 در 25 اكتبر 1728 مولنغراف گزارش داد كه اگر او پانصد تومان ديگر به هرمزيان بدهد احتمالا به دو منشى هلندى اجازهء ورود به قلعه داده خواهد شد . 29 اتلام پاسخ داد كه : من مايل به فرستادن اين پول هستم به شرطى كه به دو منشى هلندى و در صورت امكان به جوخه‌اى مركب از 14 سپاهى اجازه داده شود كه در آمد و رفت به قلعه آزاد باشند . 30 اما در آن هنگام كه برخى از اهالى هرمز در نزديكى نخل ناخدا ( كه در يكساعت راه خاور بندرعباس قرار دارد ) بازداشت شده بودند يوزباشيان نمىخواستند به دو منشى هلند اجازهء ورود به قلعه را بدهند مگر آنكه سندى حاكى از حمايت هلنديان از اتباع جديد خود ارائه دهند . افزون بر اين انگليسيان باز يوزباشيان و سران هرمز را ترسانده و گفته بودند كه اگر هلنديان قلعه را تصرف كنند آنها را تحويل افغانان خواهند داد . 31 اتلام براى آزاد ساختن اهالى بازداشت شدهء هرمز نفوذ خود را به كار برد .

--> ( 13 ) - Mr . Water ( 14 ) - اتلام همچنين با پرداخت چهل تومان دو اظهارنامه يكى از كوتوال بندرعباس محمد صفى و ديگرى از مشاور او حيات بيگ دريافت داشته بود اينان در اين اظهارنامه‌ها نوشته بودند كه كارهاى هلنديان در هرمز ناشى از دسيسه‌هاى انگليسيان و تمايل شاهبندر بوده و همچنين افزوده بودند كه فعاليت‌هاى هلنديان در هرمز سخت به نفع ايران است .