ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )

169

اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )

نظامى ديگر موجود در قلعه را فراهم نمايد و اگر لازم باشد پيشنهاد دادن تجهيزات اضافى به صاحب منصبان هرمز بدهد . وى همچنين اشاره كرد كه : در ترجمهء متن پيمان - نامه سخنى از اينكه بخش اندرونى قلعه به هلنديان تعلق مىگيرد به ميان نيامده و حال آنكه در متن فارسى اين نكته ذكر شده است و اين مطلب بايد به ترجمهء نسخهء هلندى آن نيز افزوده گردد . 15 زمان شادى ديرى نپائيد . در بندرعباس يوزباشى كلب على در حال تعمير جايگاه استقرار توپخانه بود . اين جايگاه را سيد احمدخان به گونه‌اى ساخته بود كه « مى - توانست مرا با شليك توپ از خانه براند . » « 7 » محمد صالح بيگ نايب بيگلربيگى بيست سوار به ميناب فرستاد تا همهء كشتىهاى متعلق به اهالى هرمز را آتش بزنند . اين سواران همچنين مىبايست زمين‌هاى هرمزيان را در ميناب به نفع شاه مصادره كنند . اين رويدادها بيش از پيش به اتلام ثابت كرد كه هلنديان بايد بندرعباس را ترك كرده به هرمز بروند 16 . اما وضع هرمز براى هلنديان بسيار بد به نظر مىآمد . صاحب منصبان هرمزى از برافراشته شدن پرچم هلنديان بر فراز قلعهء جزيره يا وارد شدن آنان در اين قلعه اكراه داشتند . هلنديان عامل ايجاد اكراه را انگليسيان مىدانستند كه منشى ايرانى خود را نزد قاضى و يوزباشيان هرمز فرستاده به آنان گفته بودند كه هلنديان به قول خود و پيمان نامه وفادار نمانده و همهء آنان را خواهند كشت 17 اما عامهء مردم نمىخواستند اين امر را باور كنند . نام سركار ولاندس « 8 » ( شركت هلند ) هنوز بر سر زبان همگان و اين عبارت نقل مجالس بود كه : به سلامتى سركار ولاندس ( - شركت هلند ) و شاه طهماسب .

--> ( 7 ) - سيد احمدخان مقر توپخانه را طورى ساخته بود كه لوله‌هاى توپش به سوى تجارتخانهء هلند نشانه رفته بود بنابراين همچنانكه مدير شركت در آن زمان گفته او مىتوانست « مدير شركت هلند را با گلولهء توپ از خانه‌اش براند . » ( 8 ) - Sarkari Valandis