عبد الحسين نوايى
مقدمه 17
اسناد ومكاتبات تاريخى ايرانى ( از تيمور تا شاه اسماعيل ) ( فارسي )
مقدمه كتابى كه اينك در دسترس خوانندگان محترم قرار گرفته است مجموعهاى است از مكاتبات رسمى و اسناد سياسى و اجتماعى ايران از هنگامى كه نام تيمور گوركانى در اسناد رسمى آمده تا وقتى كه نام قزلباش و مؤسس سلسهء صفويه شاه اسماعيل در مكاتبات دولتى وارد شده است . تيمور گوركانى در سال 736 هجرى قمرى در شهر كش از بلاد تابعهء سمرقند متولد شده و پس از گذراندن دورانى پرآشوب ، از حدود سال 772 متوجه ايران گرديده است . شاه اسمعيل نيز در 892 متولد شده و در سال 907 در تبريز به تخت نشسته ، پس مكاتبات اين مجموعه مربوط است به سالهاى بين 772 و 907 يعنى تقريبا در حدود يك قرن و نيم از تاريخ كشور ايران . اين دوره را به دو بخش مىتوان تقسيم نمود : بخش اول از سال 772 كه تيمور بايران حمله نمود تا سال 807 كه ديده از جهان فروبست و بخش دوم از 807 تا 907 آغاز - سلطنت صفويه . از 772 تا 807 درين فاصله كشور ايران دچار تحولات و اغتشاشات و هرج و مرجهاى فراوان بود . امراى محلى و سلسلههاى كوچك و بزرگى كه در سراسر ايران پراكنده بودند مثل آل جلاير در آذربايجان و عراق عرب و آل مبارز در فارس و اصفهان و كرمان و آل كرت و سربداران در خراسان و سادات كاركيا در مازندران بسائقه جاهطلبى و حرص فراوان در جمع مال و توسعهء قلمرو حكومتى دائما با يكديگر در مبارزه بودند و حتى افراد هر سلسله به قصد جان يكديگر قيام مىنمودند ، كما اينكه سلطنت پنجاه سالهء آل مظفر پر است از اين گونه فجايع شرم آور . امير مبارز الدين محمد قصد جان پسران خود شاه شجاع و شاه محمود نمود ولى پسران بر او سبقت گرفتند و او را كور كرده بزندان افكندند و سپس با هم بنزاع برخاستند و شاه شجاع پسر خود سلطان شبلى را كور كرد و شاه منصور پسر عم خود زين العابدين را كور نمود و با عموهاى خويش بجنگ برخاست . همچنين است دورهء سلطنت آل جلاير كه سلطان احمد برادر خويش را بقتل آورد و خود سلطنتى ننگين پيش گرفت .