دارد « 1 » » وهم هنگام سخن ميفرمود : « حاضر بغايب برساند كه حاضر تواند سخن بكسى رساند كه از وى فهيم‌تر باشد « 2 » » كسان را ترغيب ميكرد كه گفتار وى بخاطر سپارند . مىفرمود : « هر كه چهل حديث از من بخاطر سپارد خدايش به بهشت در آرد . » ويا : « . . . خدايش روز قيامت دانا بر انگيزد . » ويا : « . . . به معرض حساب نيارد » ويا : « . . . روز قيامت شفاعت أو كنم . » « 3 » گوئى در همان دوران ، بعض كسان به ثبت قسمتى از سخنان وى پرداخته بودند كه فرمود : « چيزى از من ننويسيد وهر كه جز قرآن چيزى نوشته بايد محو كند . » شايد اين منع از آن رو بود كه بيم ميرفت ، مأثور نبوي با آيه‌هاى قرآن بهم آميزد كه بيشتر آن اسقاطها كه در كلمات وآيات قرآن توهّم كرده‌اند از اينجاست كه توضيح آيه‌اى يا حديث مستقلى را از عبارت قرآن امتياز نداده‌اند . في المثل در آيهء دوازدهم از سورهء نساء بدنبال : وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ كلمهء : « من أم » افزوده‌اند يا در آيهء يك صد ونود وهشتم از سورهء بقره بدنبال : أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ عبارت : « في مواسم الحجّ » خوانده‌اند ويا در آيهء يك صد وچهارم از سورهء آل عمران بدنبال : يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ جملهء : « ويستعينون اللَّه على ما أصابهم » آورده‌اند يا در آيهء بيست وششم از سورهء فتح بدنبال : فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ جملهء : « ولو حميتم كما حموا لفسد المسجد الحرام » خوانده‌اند « 4 » ومسلم است كه اين عبارات إضافي كه در عصر أول مايهء گفتگوها شده از متن وسياق قرآن نيست ، توضيحاتى است كه پيمبر يا أصحاب

--> ( 1 ) نسائي ( 2 ) بخارى ( 3 ) خصال صدوق ( 4 ) مقدمتان في علوم القرآن .