جمال الدين محمد الخوانساري
77
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
نيست چنين كه هر فرصتى رسيده شود ، مراد اينست كه فرصت كار ضروري يا خيرى كه رودهد بايد غنيمت شمرد وآن را كرد وتأخير نكرد زيرا كه چنين نيست كه آدمي هر وقت كه خواهد فرصت چيزى را دريابد پس تأخير كند باميد آن . 7469 ليس كلّ دعاء يجاب . نيست چنين كه هر دعائي مستجاب شود بلكه از براي لزوم استجابت آن شرايطى باشد كه بي يكى از آنها استجابت آن لازم نباشد مثل اين كه با كمال حضور قلب وخضوع وخشوع باشد ، واين كه حق تعالى خير أو را در آن داند پس هرگاه خير أو در آن نباشد حق تعالى از راه لطف باو آن دعا را مستجاب نكند پس امر بدعا ووعدهء استجابت كه در كتاب عزيز وأحاديث شريفه شده مطلق نيست بلكه مشروطست بآن شرايط « 1 » . 7470 ليس كلّ غائب يئوب . نيست هر غائبى چنين كه برگردد ، غرض ترغيب در اينست كه كسى كه خواهد كه بسفرى برود معاملات خود را با مردم ووصايا كه خواهد وأمثال آنها را منقح كند وحواله بوقت برگشتن نكند بسا باشد كه برنگردد ، وهمچنين هرگاه كسى بسفرى برود وحقي نزد كسى داشته باشد كه احقاق حقّ أو بكند وپس نيندازد كه بعد از مراجعت خواهد شد گاه باشد كه مراجعت نكند . 7471 ليس كلّ من رمى يصيب . نيست هر كه تير اندازد چنين كه بزند ، غرض اينست كه چنانكه تيراندازان چنين نيست كه هر كه بيندازد نشانه را بزند ، مردم در رأيها وتدبيرها نيز چنيناند ، وچنين نيست كه رأى وتدبير هر كس صواب باشد پس تا عقل ووقوف كسى كامل
--> ( 1 ) نگارنده گويد : ما اين مطلب را بطور مستوفى ومبسوط در كتاب كشف الكربة في شرح دعاء الندبة در ذيل اين فقرهء شريفه از آن دعاء « اين مؤلف شمل الصلاح والرضا » با دلائل وشواهد دالّه بر آن از آيات وروايات ذكر كردهايم اللهمّ وفّقنا لا تمامه وطبعه ونشره .