جمال الدين محمد الخوانساري
70
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
آنان را كه ترك آن كردهاند يعنى خلفاى باطل را بشناسيد وبيزارى جوئيد از ايشان باعتبار تقدّم مطلق تخليه بر تحليه ، وممكن است كه اين باعتبار اين باشد كه بيزارى از ايشان جزو ايمان ودين حقّ باشد پس تا كسى ايشان را نشناسد وبيزارى نجويد از ايشان راه حقّ وتمام ايمان را حاصل نكرده باشد هر چند ساير أجزاى آنرا تحصيل كرده باشد . 7442 لن تأخذوا بميثاق الكتاب حتّى تعرفوا الّذى نبذه . فرا نمىگيريد پيمان كتاب را تا اين كه بشناسيد آنان را كه از دست انداختهاند آن را ، يعنى بشناسيد ايشان را وبيزارى جوئيد از ايشان ، ومراد پيمان خلفاى باطل است واين نيز يا باعتبار تقدّم مطلق تخليه بر تحليه است ويا باعتبار اين كه بيزارى از ايشان از قرآن مجيد ظاهر مىشود پس وفاى بپيمان آن بىآن نمىشود . 7443 لن يقدر أحد ان يستديم النّعم بمثل شكرها ولا يزينها بمثل بذلها . بمثل بذلها نيست توانا هيچ كس اين را كه پاينده دارد نعمتها را بمثل شكر آنها وزينت نمىدهد آنها را بمثل بذل آنها ، يعنى هيچ سببي از براي پايندگى نعمتها مثل شكر آنها نيست ، آن قوىترين أسباب آنست وهيچ چيز زينت نمىدهد آنها را مانند بذل ، آن قوىترين أسباب زينت آنهاست . 7444 لن تحصّن الدّول بمثل استعمال العدل فيها . محكم نگاهداشته نمىشود دولتها بمثل كار فرمودن عدل در آنها ، يعنى آن قوىترين أسباب محكم نگاهداشتن آنهاست . 7445 لن يهلك من اقتصد . هلاك نمىشود كسى كه ميانهروى كند ، يعنى نه اسراف كند ونه تنگگيرى در معاش ، ومراد هلاكنشدن از آن راه است ودر باب معاش ، وبا مراد ميانهروى