جمال الدين محمد الخوانساري
436
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
9061 من مات على فراشه وهو على معرفة حقّ ربّه ورسوله وحقّ أهل بيته مات شهيدا ووقع أجره على اللَّه سبحانه واستوجب ثواب ما نوى من صالح عمله وقامت نيّته مقام اصلاته سيفه « 1 » فانّ لكلّ شيء أجلا لا يعدوه . هر كه بميرد بر رختخواب خود وحال آنكه باشد بر شناخت حقّ پروردگار خود ورسول أو وحقّ أهل بيت رسول أو ، بميرد شهيد وبوده باشد اجر أو بر خداى سبحانه ، وسزاوار باشد ثواب آنچه را قصد كرده از عمل صالح خود وقايم باشد قصد أو مقام كشيدن شمشير خود از غلاف پس بدرستى كه از براي هر چيز وقتيست كه تجاوز نكند از آن ، يعنى هر مؤمني كه حقّ پروردگار خود ورسول أو وحقّ أهل بيت رسول أو را شناسد هرگاه بر رختخواب خود بميرد أو بمنزلهء اينست كه شهيد شده باشد در راه خدا ومزد أو بر خدا لازم است وسزاوار گردد ثواب هر چه را قصد كرده كه بكند از عمل صالح هرگاه عمر يابد ، واز اين جمله اينست كه مستحقّ ثواب شهيدان گردد ، زيرا كه چنين مؤمني قصد أو اينست كه هرگاه زمان حضور يكى از أهل بيت صلوات اللّه وسلامه عليهم را در مىيافت كه بجهاد مىرفتند در ركاب آن حضرت مىبود تا شهيد مىگرديد « 2 » چنانكه قصد ونيّت بلكه منتهى آرزوى شيعيان زمان غيبت حضرت صاحب الزّمان صلوات اللّه وسلامه عليه آنست كه چون زمان ظهور آن حضرت را دريابند در ركاب آن حضرت باشند تا شهيد گردند پس همان قصد ونيت هر يك جانشين اينست كه أو شمشير خود را از غلاف كشيده باشد ودر ركاب آن حضرت جنگ كند پس ثواب آن كار را خواهد داشت ، و « بدرستى كه از براي هر چيز ( تا آخر ) » ممكن است كه غرض از آن دفع توهّم اين باشد كه هرگاه كسى قصد ونيّت أو اين باشد پس چرا حقّ تعالى أو را بقصد
--> ( 1 ) كذا بخطّه ( ره ) صريحا ليكن در هر دو نسخهء چاپى ( چاپ هند ، ص 338 ، س 10 ، وچاپ صيدا ص 219 ، س 17 ) : « اصلاته بسيفه » ( بباء حرف جرّ ) ، در أقرب الموارد گفته : « أصلت السيف جرّده من غمده فهو مصلت » . ( 2 ) نظير اين مضمون « ليتنا كنّا معكم فنفوز فوزا عظيما » در زيارات ناظر باين مطلب است .