جمال الدين محمد الخوانساري
343
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
8666 من أيقن بالمجازاة لم يؤثر غير الحسنى . هر كه يقين داشته باشد جزا دادن اعمال را اختيار نكند غير نيكوئى را ، بر قياس فقرهء سابق . 8667 من أسّس أساس الشرّ أسّسه على نفسه . هر كه بنا گذارد أساس بدى را بنا گذارد آن را بر نفس خود ، زيرا كه ضرر آن بر نفس أو زيادة باشد از ضرر بآن كه واقع مىشود نسبت باو ، زيرا كه ضرر باو ضررى باشد دنيوي كه حقّ تعالى تلافى آن بر وجه أحسن بكند وضرر آن بر نفس أو عذاب وعقاب إلهي باشد در آخرت وگاهى در دنيا نيز ، وتفاوت ميانهء آنها ظاهرست ومحتاج ببيان نيست . 8668 من سلّ سيف البغى غمد في رأسه . هر كه بيرون آورد از غلاف شمشير ستم وطغيان را در غلاف كرده شود آن در سر أو ، يعنى فرو رود در سر أو وآن بمنزلهء غلافى گردد از براي آن . 8669 من عدل في سلطانه استغنى عن أعوانه . هر كه عدل كند در سلطنت خود بىنياز گردد از يارى كنندگان خود بلكه حقّ تعالى يارى أو كند يا اين كه همهء مردم يارى أو كنند واحتياج بلشكرى ويارى كنندگان مقرّرى ندارد . 8670 من أشفق على سلطانه قصّر عن عدوانه . هر كه بترسد بر سلطنت خود كوتاه كند دشمنى خود را ، يعنى دشمنى كردن با ديگران را ، تا اين كه ايشان نيز دشمنى نكنند با أو ومحتاج بجنگ وجدال نشود كه عاقبت آن معلوم نيست .